*40 ఏళ్ల క్రితం అనుకుంటాను 'విందు తర్వాత' అనే పేరుతో టాల్ స్టాయ్ 5 కథలను హెచ్ బీటీ వాళ్లు చిన్న పుస్తకంగా ప్రింట్ చేశారు. విందు తర్వాత కథ, ఎంత భూమి కావాలి కథ, బాగా ఆకట్టుకున్నాయి అప్పట్లో. అట్లే వందేళ్ల క్రితమే ఎరువుల వాడకంతో భూమి చచ్చు పంటలు వేస్తూ ఆరోగ్యాలు పాడవుతున్న వైనాన్ని ఒక వృద్ధుడి ద్వారా కోర్టులో వినిపించిన కథ కూడా కదిలించింది*. *విందు తర్వాత కథ గురించి ఓల్గా గారు అప్పుడే సమీక్షించినట్లుంది*. *ప్రేమ ఎందుకు పుడుతుంది*, *ఎందుకు క్షణకాలంలో నశిస్తుంది అనే వాస్తవాన్ని సాక్షాత్తూ టాల్ స్టాయే ఆ ముసలివాడి పాత్ర ద్వారా విందు తర్వాత కథలో చెప్పినట్లుంది*. *చాలా కాలం వెంటాడిందీ కథ. భలే గుర్తు చేశారు. థాంక్యూ.*
*_విందు తర్వాత.. మన కాలపు మహా కథ_*
*ప్రేమంటే తనను తాను సమర్పించుకోవటం కాదు, తనను తాను నిలబెట్టుకోవటం అంటున్నాడు టాల్ స్టాయ్. ' విందు తర్వాత ' కథను మరోసారి గుర్తుచేసుకుందాం:*
*“పర్సనల్ ఈజ్ పొలిటికల్” , అనే మాటను చాలాసార్లు విన్నాం . కానీ దాన్ని జీవితానికి అప్లై చేసుకోవటం ఇబ్బందే . పూర్తి వ్యక్తిగతంగా కనబడే మానవ సంబంధాలనూ , భావోద్వేగాలనూ రాజకీయమైనవిగా అర్థం చేసుకోవటం కష్టంగా ఉంటుంది . అందుకే సీరియస్ రాజకీయాల్లో పనిచేసే నాయకులు , మేధావులూ కూడా వ్యక్తిగత – రాజకీయ జీవితాలను చాలా కన్వీనియెంట్ గా విడదీసుకుని బతికేస్తూ ఉండగలుగుతారు* .
*మానవ సంబంధాలు _ అన్నిటికన్నా స్త్రీ – పురుషుల నడుమ ప్రేమ అనే సంబంధం చుట్టూ సాహిత్యమూ , కళలూ అల్లిన కాల్పనికత*, *మార్మికతా అంతాఇంతా కాదు . అది ఒకేఒక వ్యక్తిపై అసంకల్పితంగా పుడుతుందని ;* *సామాజికమైన అన్ని అంతరాలనూ గెలిచి వికసిస్తుందనీ , శాశ్వతంగా నిలిచి వెలుగుతుందనీ అవి చెబుతాయి . పరస్పర హింసకూ, ద్రోహానికీ పాల్పడిన జంటల నడుమ సైతం ప్రేమభావన కొనసాగగలదని చిత్రించే ప్రేమకథలకు కూడా కొదువలేదు* .
*సమాజమూ, సాహిత్యమూ ప్రచారం చేసే ఈ కాల్పనిక ప్రేమ భావాలను “ విందు తరువాత” అనే ఒక చిన్న కథతో పూర్వపక్షం చేశాడు రష్యన్ రచయిత , లియో టాల్ స్టాయ్. ఇవాన్ వసీలియెనిచ్ , వారెంక అనే యువజంట నడుమ జరిగిన ప్రేమ –* *వైఫల్యాల కథ ఇది . నిజానికి ఈ కథలో వీళ్ళిద్దరికన్నా ముఖ్యమైన పాత్ర , కథను నడిపే సూత్రధారి , ప్రేమ!*
*ఔను! ఆ ఇద్దరు వ్యక్తులను ఆధారం చేసుకుని ఏర్పడిన ప్రేమ ,* *తనకుతానొక స్వతంత్ర అస్తిత్వమై వాళ్ళ స్థానాలను నిర్దేశించిన ఒక రాజకీయ భావజాలంగా పరిణమించిన ప్రాసెస్ ను రచయిత ఎంత నేర్పుతో చిత్రించాడో చూడాలంటే కథలోకి వెళ్ళాలి _*
*_ఇవాన్ వసీలియెనిచ్_* *అనే వృద్ధుడు తన యవ్వన కాలపు* *ప్రేమకథను కొందరు యువకులకు* *వివరించి* *చెబుతుండగా కథ*
*మొదలవుతుంది*. *ఆ కథ 1840 లలో జరిగిందని చెప్పాడు ఇవాన్ . అంటే జార్ చక్రవర్తుల నిరంకుశ పాలన సాగుతున్న కాలం*.
*ఇవాన్ అప్పట్లో యూనివర్సిటీ విద్యార్థి . సంపన్న కుటుబానికి చెందిన అందమైన యువకుడు* . *వారెంకా అనే అమ్మాయితో గాఢమైన ప్రేమలో ఉన్నాడు . ఆమె జారు ప్రభుత్వం లోని ఒక కల్నల్ కూతురు . గొప్ప సౌందర్యవతి . ఒక ఉన్నతాధికారి ఇంట్లో జరిగిన విందుకు ఇవాన్ హాజరయ్యాడు . వారెంకా కూడా ఆమె తల్లిదండ్రులతో కలసి అక్కడికి వచ్చింది . ఆమెతో గంటల తరబడి నృత్యం చేస్తూ మైమరిచి పోయాడు ఇవాన్*.
*వారెంకా తండ్రికి ఒకప్పుడు గొప్ప డాన్సర్ గా పేరుంది* . *అతిథుల కోరికపై ఆయన కూతురితో కలిసి నృత్యం చేశాడు .వయసు పైబడుతున్నా అలవోకగా , అందంగా నృత్యం చేసిన ఆయన నైపుణ్యానికి ఇవాన్ ముగ్ధుడయ్యాడు* . *పైగా కల్నల్ అందమైన రూపమూ , సమ్మోహకమైన చిరునవ్వూ*
*అచ్చంగా కూతురి పోలికే .* *ఆమెను* *అంత విలాసవంతంగా , అపురూపంగా చూసుకుంటున్న ఆ తండ్రిని చూసి “ ...* *ప్రేమాతిశయంతో నా నిండు హృదయాన్నేఆయనకు అంకితం ఇచ్చేశాను !” , అన్నాడు ఇవాన్ తన కథ చెప్తూ . ఆయన కూడా ఇవాన్ ను ఆప్యాయంగా పలకరించాడు*.
*విందునుండి ఇంటికి వచ్చేసరికి తెల్లవారబోతోంది . తనతో చనువుగా , ప్రేమగా మెలిగిన వారెంకా జ్ఞాపకాలతో ఉక్కిరిబిక్కిరై నిద్రపట్టక షికారుకు బయల్దేరాడు ఇవాన్ . వారెంకా ఇంటి పక్కనే ఉన్న మైదానాన్ని సమీపిస్తూ ఉండగా పిల్లనగ్రోవి సంగీతమూ , భేరీ ధ్వానమూ వినబడ్డాయి*.
*అక్కడ సాయుధులైన సైనికులు రెండు వరుసలుగా బారులు తీరి నిలబడి ఉన్నారు . వాళ్ళ వెనుకగా భేరీనీ , పిల్లనగ్రోవినీ వాయించే వాద్యగాళ్లున్నారు .* *నడుముదాకా నగ్నంగా ఉన్న ఒక మనిషిని తుపాకికి చేతులు విరిచికట్టి ఇద్దరు సైనికులు ముందుకు నెడుతూ నడిపిస్తున్నారు . ఇరు వైపుల సైనికులు ఆ మనిషిని కొరడాలతో గొడ్డును బాదినట్టు బాదుతున్నారు . సైన్యం నుండి పారిపోటానికి ప్రయత్నించిన ఒక తార్తారును వాళ్ళు శిక్షిస్తున్నారని ఇవాన్ తోబాటు నడుస్తున్న ఒక కమ్మరి చెప్పాడు . ఆ శిక్షను పర్యవేక్షిస్తూ యూనిఫాంలో ఠీవీగా నడుస్తున్న మిలిటరీ అధికారిని చూసి నివ్వెపోయాడు ఇవాన్ .ఆయన – వారెంకా తండ్రి !*
*ఖైదీ విలవిలలాడుతూ “ సోదరులారా ! నామీద దయచూపండి” , అంటూ వేడుకుంటున్నాడు*. *అతడి శరీరం “ తట్లుతేలి , చెమ్మగిలిపోయి , ఎర్రగా కమిలిపోయి , అదొక మనిషి శరీరమని నమ్మడానికే సాధ్యం కాకుండా ఉంది”.ఆ దుస్థితికి కాస్త చలించిన ఒక బక్కచిక్కిన సైనికుడి కొరడా గురితప్పి , ఖైదీ వీపుపై కొంచెం తేలిగ్గా పడింది . కల్నల్ ఉగ్రుడై “ గురి తప్పుతావా? గురి తప్పినందుకు ఇదీ నీకు !” అంటూ ఆ సైనికుడి ముఖంపై తన బలమైన చేతితో ఫెడీమని కొట్టాడు . ఆ చేతికి మెత్తని ‘ షామోయ్ గ్లవ్ !” . గత రాత్రి వారెంకా చెయ్యిపట్టుకుని మనోహరంగా నాట్యం చేసిన అదే చెయ్యి – అప్పుడు తొడుక్కున్న అదే అందమైన మెత్తని గ్లవ్ !*
*ఇవాన్ “ గుండెల్లో నొప్పి ముంచుకొచ్చింది . ఆ చోట తాను ఉన్నందుకు సిగ్గు వేసింది*. *భళ్ళున వాంతి చేసుకుని ఈ దృశ్యం కలిగించిన భయాన్నంతటినీ కక్కెయ్యాలని అనిపించింది”. సగం స్పృహలేని స్థితిలో ఇల్లుచేరి పడిపోయాడు* .
*అతడి మనసులో ఒకటే ఆలోచన* _
*“ నేను చూచినదంతా అంత నిబ్బరంతో జరిపించి,అదంతా కూడా తప్పకుండా అవసరమేనని అందరిచేత అంగీకరించబడినప్పుడు_ వారందరూ గ్రహించిన విషయం దేనినో నేను గ్రహించలేక పోతున్నానన్నమాట.”*
*తను గ్రహించలేక పోతున్నది,* *అంగీకరించలేక పోతున్నది అయిన విషయం ఏమిటో స్పష్టంగా అర్థం అయ్యేసరికి అతడి జీవితమే ఒక పెద్ద మలుపు తిరిగింది . ఆనాటి వరకూ ఇవాన్ కు మిలిటరీ ఉద్యోగంలో చేరాలనే ఆసక్తి ఉండేది . ఇప్పుడిక మిలిటరీ ఉద్యోగమే కాదుకదా , ఏ ఉద్యోగంలోనూ చేరలేక పోయాడు చివరి వరకూ* .
*“ మరి మీ ప్రణయగాథ ఏమైంది?” అని అడిగాడు ఒక వ్యక్తి* .
*“ ఆనాటినుంచి ప్రణయం హరించి పోయింది”. అన్నాడు ఇవాన్ .*
*ఏం చెబుతోంది ఈ కథ? విందు తరువాత ఇవాన్ చూసిన ఆ దృశ్యానికి , వారెంకా మీద అతడి ప్రేమ హరించిపోవటానికీ సంబంధం ఏమిటి? ఆమె తండ్రి చేసిన చర్యకు ఆమె బాధ్యురాలు అవుతుందా ? అసలు టాల్ స్టాయ్ దృష్టిలో ప్రేమంటే ఏమిటి? కథ పొడవునా చేసిన కొన్ని వర్ణనలతో , ప్రతీకలతో తను చెప్పదలచుకున్న విషయాన్నినిర్మించుకుంటూ వస్తాడు రచయిత* .
*వారెంకతో ప్రేమలో పడిన కొత్తలో ఇవాన్ మనసంతా ఆమె సౌందర్యమూ, సౌకుమార్యమూ నిండిపోయాయి.* *నాజూకైన వస్త్రధారణతో, ఖరీదైన అలంకరణతో ఆమె మెరిసిపోతోంది*. *ఆమె వేసుకున్న బూట్లు కూడా ఎంత మృదువైన వెల్వెట్ తో ప్రత్యేకంగా తయారయ్యాయో అతడు గమనించాడు* . *ఆమె అలవాట్లలో , కదలికల్లో నాగరికత ఉన్నది . ఆమె వర్చస్సులో, చిరునవ్వులో “ రాజ తేజస్సు”* , *“ మహారాణి ఠీవి” చూసి ముగ్ధుడయ్యాడు . అచ్చంగా ఆమె పోలికలతో, ఆమె వలెనే చిరునవ్వు నవ్వే ఆమె తండ్రిని చూస్తూనే “ నా నిండు హృదయాన్నే ఆయనకు అంకితం ఇచ్చేశాను” ,* *అన్నాడు ఇవాన్. ఆ ప్రేమభావన అతడి హృదయాన్నే కొత్తగా మార్చివేసింది* . *“ ...వారెంక యెడల నా ప్రేమ ,*
*నా హృదయాంత రాళంలో ఉన్న* *ప్రేమనంతటినీ కట్లుతెంచుకుని*
*ప్రవహించేట్టు చేసింది*. *ఆ సమయంలో నాలో ఉన్న ప్రేమ అంతటితోనూ సర్వ ప్రపంచాన్నీ నా హృదయానికి హత్తుకున్నాను ... అందరినీ నేను మనోవాక్కాయకర్మలా ప్రేమించాను”. “ నాలో సర్వమానవాళి పట్ల కరుణరసం పుట్టుకొచ్చి , నేనొక నూతన జన్మ ఎత్తినట్టూ , నేనీప్రపంచంలోని మనిషినే కానట్టూ ; చెడుపూ , అపకారమూ అంటే ఏమిటో నేను ఎరగనే ఎరగనట్టూ , ఎంతసేపూ మంచి తలచటమే , ఉపకారం చేయటమే నేను ఎరిగినట్టూ అనిపించింది”. ఈ స్థితిలో ఆరాత్రి ఆలస్యంగా ఇల్లు చేరిన తనకు ఎప్పటివలె సేవలు అందించటానికి నిద్రలోంచి లేచిన నౌకరును చూసి ఎన్నడూ లేనంత కనికరం కలిగి ,. వెళ్లి పడుకోమన్నాడు*
*ఇవాన్ లో కలిగిన ఈ పరివర్తనను వర్ణిస్తూ ,‘ప్రేమ’ కు ఒక సొంత అస్తిత్వాన్ని ఇచ్చాడు రచయిత . ఆయన దృష్టిలో అదొక వ్యక్తిగత సంస్కారం . ఏ ప్రత్యేక సందర్భంలోనో , ఏ వైయక్తిక కారణం వల్లనో అది మేల్కొనవచ్చు . తరువాత ఆ చిన్న పరిథిలో అది ఇమడదు*. *మానవ హృదయాన్ని సున్నితమైన స్పందనకు లోనుచేస్తుంది ;* *ఆధిపత్యాన్ని ధిక్కరించి, స్వేచ్ఛకు సన్నిహితం అవుతుంది* .
*అందుకే ఇవాన్ హృదయం ,బలవంతపు బానిసత్వం నుండి తప్పించుకోడానికి ప్రయత్నించి దెబ్బలు తింటున్న ఖైదీ పక్షానికి అసంకల్పితంగానే చేరిపోయింది .గతరాత్రి తనకెంతో దగ్గరగా, గౌరవనీయుడిగా తోచిన కల్నల్ ముఖం చూడటానికే జుగుప్స , భయం కలిగాయి . రాత్రి నాట్యంలో నాజూకుగా అడుగులు వేసిన ఆ తోలుబూట్ల పాదాలు , శిక్ష అమలుచేయిస్తూ ఈ మైదానంలో కఠినంగా నడుస్తున్నాయి* . *గురితప్పిన సైనికుడి ముఖంపై పిడి గుద్దులు కురిపించిన ఆ బలమైన చేతికి రాత్రి తొడుక్కున్న అదే నాజూకైన గ్లవ్ ! అతడి అందమైన ముఖంలో స్పష్టంగా వారెంక పోలికలు ! ఇవాన్ లో ప్రేమ మైకం వదిలిపోయింది*.
*ఆ కల్నల్ నిబ్బరంగా , ఎంతో సహజమన్నట్టుగా జరిపిస్తున్న దారుణాన్నిపూర్తి అంగీకారంతో స్వీకరిస్తున్న ‘ అందరికి’ , తనకూ నడుమ ఏర్పడిన అంతరం ఏమిటో స్పష్టపడింది*. *నిరంకుశ రాచరికానికి సేవచేస్తూ ,తమ ప్రయోజనాలను నెరవేర్చుకునే సంపన్నవర్గం లోని నాగరికుల నడుమ ఈ కొత్త సున్నితత్వాన్ని పొందిన తాను ఇమడలేడు*. *ఆ ‘అందరిలో’ నూ వారెంక కూడా భాగమే. ఆమె ఇంటి పక్కనే ఉన్న మైదానంలోనే కల్నల్ ఈ శిక్షలను అమలు చేస్తాడు కనుక , అది ఆమె కంటపడుతూనే ఉంటుంది . దాని కారణంగా ఆమెకు తండ్రిపై ప్రేమ తగ్గలేదు . ఆయన సమకూర్చే విలాసాలను ఆమె నిరభ్యంతరంగా అనుభవిస్తూనే ఉంటుంది .ఈ ఎరుక ఇవాన్ ను కొత్త మనిషిని చేసింది*. *వారెంక తన ప్రేమకు తగిన వ్యక్తి కాదని తేల్చి చెప్పింది* . *అంతవరకూ తనను సమ్మోహ పరిచిన ఆమె ముఖంలోని తండ్రి పోలికలు అతడిని భయపెట్టాయి*. *ఆమెకేగాక ,ఆమెకు సంబంధించిన ఉన్నత వర్గాల నాగరిక సమాజానికి కూడా అతడు దూరమయ్యాడు*. *ప్రజా వ్యతిరేకమైన నిరంకుశ రాచరికంలో ఒక ఉద్యోగిగా భాగం కావటానికి నిరాకరించాడు*.
*ఈ కథ ఎక్కడా రాజకీయ నినాదాలను మాట్లాడదు* . *కానీ శతృపూరితమైన అంతరాలు కొనసాగుతున్న సమాజంలో ఏ మానవ సంబంధమూ రాజకీయాలకు అతీతంగా ఉండజాలదని అతి స్పష్టంగా చెబుతుంది .* *ప్రేమ అనే భావనను దాని అసలైన అర్థంలో నిర్వచిస్తుంది*. *అది ఆధిపత్యానికి* *వ్యతిరేకంగా స్వేచ్ఛను*
*ప్రకటించాలని*, *బలహీనుల పక్షాన నిలబడాలనీ నిర్దేశిస్తుంది . అది తనకు తగిన వ్యక్తులను తానే వెదికి ఎన్నుకుంటుంది తప్ప , అనర్హులపై ఆధారపడి బతకబోదని కళాత్మకంగా ప్రతిపాదిస్తుంది ఈ కథ*.
*“ వ్యక్తిగతం కూడా రాజకీయమే” నన్న రాజకీయ అవగాహనను ఇవ్వటానికి సృజనాత్మక సాహిత్యం ఎంతగొప్ప వాహిక కాగలదో ఈ రచనతో రుజువుచేశాడు టాల్ స్టాయ్* #మన సంప్రదాయాలు సమాచారం