*_సాలిగ్రామ హారం - 108 సాలిగ్రామాలు_*
*_స్వామివారి మెడలో ఉండే అతి పవిత్రమైన హారం._*
*_108 గుండ్రటి సాలిగ్రామ శిలలతో చేసిన హారం._*
*_సాలిగ్రామం అంటే నేపాల్లోని గండకీ నదిలో మాత్రమే దొరికే నల్లరాతి శిల. దాని మీద సహజంగా చక్రం గుర్తు ఉంటుంది. దాన్ని సాక్షాత్తూ విష్ణు స్వరూపంగా పూజిస్తారు_*.
*_ఒక్కో సాలిగ్రామానికి ఒక్కో పేరు, ఒక్కో ఫలితం ఉంటుంది. 108 కలిపితే అష్టోత్తర శతనామాలకు ప్రతీక._*
*_ఈ హారం బరువు సుమారు 2 కేజీలు ఉంటుంది_*.
*_నిత్యం స్వామివారికి అలంకరించే ప్రధాన ఆభరణాల్లో ఇది ఒకటి. గురువారం అభిషేకం తర్వాత ప్రత్యేకంగా అలంకరిస్తారు_*.
*_సాలిగ్రామ హారం ధరించిన స్వామిని దర్శిస్తే సర్వ పాపాలు పోతాయని నమ్మకం_*.
*_కిరీటంలోని చిలుక బొమ్మ అర్థం_*
*_వజ్ర కిరీటంపై కనిపించే చిలుక బొమ్మ వెనుక కథ ఉంది._*
*_స్వామివారి వజ్ర కిరీటానికి ఎడమ వైపున ఒక చిన్న బంగారు చిలుక బొమ్మ ఉంటుంది._*
*_కథ: ఒకసారి శ్రీకృష్ణదేవరాయలు స్వామి దర్శనానికి వచ్చినప్పుడు, ఒక చిలుక ఆయనతో పాటు గర్భగుడిలోకి వచ్చి "శ్రీనివాస గోవిందా" అని పలికింది. అది విని రాజు ముగ్ధుడయ్యాడు._*
*_ఆ చిలుక భక్తికి గుర్తుగా రాయలు వారు బంగారు చిలుకను చేయించి కిరీటంపై పెట్టించారు_*.
*_మరో కథ: అమ్మవారైన అలమేలుమంగ స్వామిని కలవడానికి చిలుక రూపంలో వచ్చిందని కూడా చెప్తారు. అందుకే ఆ చిహ్నం_*
*_చిలుక వాక్కుకు, వేదానికి, శుభానికి సంకేతం. భక్తుల మొరలను స్వామికి చేరవేస్తుందని అర్థం_*.
*_ఆభరణాల లాకర్ - ఎక్కడ దాస్తారు_*
*_తిరుమల ఆభరణాల భద్రత ప్రపంచంలోనే గట్టిది._*
*_స్వామివారి ఆభరణాల విలువ లక్షల కోట్లలో ఉంటుంది. వీటిని "బొక్కసం" అంటారు_*.
*_ఆలయంలోపల, గర్భగుడికి దగ్గరలో అత్యంత భద్రత ఉన్న రహస్య గదుల్లో వీటిని భద్రపరుస్తారు. దాన్ని "పూల అర" లేదా "బంగారు బావి" అని పిలిచే ప్రాంతాల దగ్గర ఉందంటారు._*
*_6 అంచెల భద్రత: TTD సెక్యూరిటీ, APSP పోలీసులు, ఆక్టోపస్ ఫోర్స్, సీసీ కెమెరాలు, లేజర్ సెన్సార్లు, బయోమెట్రిక్ లాక్_*.
*_తాళం చెవులు ఒకరి దగ్గర ఉండవు. ప్రధాన అర్చకులు, EO, ఆలయ డిప్యూటీ EO - ఇలా ముగ్గురు, నలుగురు కలిస్తేనే లాకర్ తెరుచుకుంటుంది_*.
*_ఏ ఆభరణం బయటకు తీసినా, తిరిగి పెట్టినా అన్నింటికీ లెక్క ఉంటుంది. రోజూ ఆడిట్ జరుగుతుంది._*
*_అత్యంత ఖరీదైన వజ్ర కిరీటం, సాలిగ్రామ హారం లాంటివి ప్రత్యేక వాల్ట్లో ఉంటాయి._* #మన సంప్రదాయాలు సమాచారం