భగవద్గీతలోని అత్యంత శక్తివంతమైన, ప్రేరణాత్మకమైన శ్లోకాలలో *ద్వితీయ అధ్యాయం (సాంఖ్య యోగం) లోని 3వ శ్లోకం* ఒకటి. అర్జునుడు తీవ్రమైన విషాదంలో, కర్తవ్య విమూఢుడై రథంపై కూలబడినప్పుడు... శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ అతనికి కర్తవ్యాన్ని గుర్తుచేస్తూ చేసిన సింహనాదం ఇది.
శ్లోకం,పద పదార్థాలు (ప్రతిపదార్థం)
*పార్థ!* = పృథ (కుంతి) కుమారుడైన ఓ అర్జునా!
*క్లైబ్యం* = పిరికితనాన్ని (నపుంసకత్వాన్ని/అధైర్యాన్ని)
*మా స్మ గమః* = పొందకు.
*ఏతత్* = ఇది (ఈ పిరికితనం)
*త్వయి* = నీయందు
*న ఉపపద్యతే* = తగినది కాదు (నీలాంటి వీరునికి ఇది ఏమాత్రం శోభించదు).
*పరంతప!* = శత్రువులను తపింపజేసే ఓ అర్జునా!
*క్షుద్రం* = తుచ్ఛమైన (చాలా నీచమైన)
*హృదయ దౌర్బల్యం* = హృదయ బలహీనతను
*త్యక్త్వా* = విడనాడి
*ఉత్తిష్ఠ* = యుద్ధమునకు లెమ్ము!
భావం & వివరణ
> "ఓ అర్జునా! ఈ పిరికితనాన్ని పొందకు. ఇది నీలాంటి మహావీరునికి తగినది కాదు. శత్రువుల గుండెల్లో వణుకు పుట్టించే ఓ పరంతపా! నీ హృదయంలోని ఈ తుచ్ఛమైన బలహీనతను విడనాడి, యుద్ధానికి సిద్ధమై పైకి లే!"
కురుక్షేత్ర రణరంగంలో ఇరుపక్షాల సైన్యాలను చూసిన అర్జునుడు మోహంలో (ఆత్మీయులను చంపుకోవాలనే బాధలో) మునిగిపోయి, చేతిలోని గాండీవాన్ని జార్చేసి, కన్నీళ్లతో రథంలో కూలబడతాడు. తాను యుద్ధం చేయనని అంటాడు. అప్పుడు కృష్ణుడు అర్జునుడిని చూసి జాలిపడలేదు, సరికదా మందలించాడు!
అర్జునుడి గొప్ప వంశాన్ని, అతని పరాక్రమాన్ని గుర్తుచేస్తూ పిలిచిన పేర్లు ఇవి. "నువ్వు సామాన్యుడివి కాదు, శత్రువుల పాలిట సింహానివి" అని గుర్తుచేస్తున్నాడు.
అర్జునుడు తన బాధను 'కరుణ' లేదా 'ధర్మం' అనుకుంటున్నాడు. కానీ కృష్ణుడు అది కరుణ కాదు, కేవలం *"మనస్సు యొక్క బలహీనత"* అని నిర్మొహమాటంగా తేల్చిచెప్పాడు.
ఈ శ్లోకం కేవలం ఆనాడు రణరంగంలో అర్జునుడికి చెప్పింది కాదు... నేడు సంసారమనే రణరంగంలో అలసిపోయిన, అధైర్యపడిన ప్రతి ఒక్కరికీ శ్రీకృష్ణుడు ఇస్తున్న *దివ్యమైన 'బూస్టర్ డోస్'*.
1. *సమస్యలను చూసి పారిపోవడం ధర్మం కాదు:* జీవితంలో కష్టాలు, సవాళ్లు ఎదురైనప్పుడు బాధ్యతల నుంచి తప్పుకోవాలనిపించడం సహజం. కానీ అలా పారిపోవడం పిరికితనం అవుతుందే తప్ప జ్ఞానం అనిపించుకోదు.
2. *ఆత్మవిశ్వాసమే దైవత్వం:* మనలో ఉన్న అనంతమైన శక్తిని మనం నమ్మకపోవడమే అన్నిటికన్నా పెద్ద పాపం. "నీ వల్ల అవుతుంది, నువ్వు బలహీనుడివి కావు" అని భగవంతుడు మనల్ని తట్టి లేపుతున్నాడు.
3. *కలత చెందిన మనస్సును నిగ్రహించడం:* హృదయ దౌర్బల్యం అనేది ఒక తుచ్ఛమైన మాయ. దాన్ని మనసులోంచి తీసేస్తే, మన అసలైన పరాక్రమం (సామర్థ్యం) బయటకు వస్తుంది.
*భక్తి భావనతో ధ్యానించాల్సింది:*
మనం కూడా జీవితంలో ఎప్పుడైనా కుంగిపోయినప్పుడు, కళ్లు మూసుకుని ఒక్కసారి శ్రీకృష్ణుడే మన ముందు నిలబడి... మన భుజం తట్టి **"త్యక్త్వోత్తిష్ఠ పరంతప" (లే! నీ బలహీనతను వదిలి ముందుకు సాగు!)** అని ఆజ్ఞాపిస్తున్నట్లు ఊహించుకుంటే, మనలో నూతన ఉత్తేజం, భగవంతునిపై అచంచలమైన భక్తి విశ్వాసాలు కలుగుతాయి. భగవంతుడు ఎప్పుడూ కార్యాచరణను (కర్తవ్యాన్ని) ప్రేమిస్తాడు.
తమ విశ్వసనీయ
*కప్పాటి పాండురంగారెడ్డి*
రంగారెడ్డి జిల్లా గ్రంథాలయ సంస్థ పూర్వ ఛైర్మన్
#కప్పాటి పాండురంగా రెడ్డి (Kappati Panduranga Reddy) #భగవ🙏ద్గీత #🌅శుభోదయం