నమస్కారం!🙏🏻 భగవద్గీత ప్రథమ అధ్యాయమైన 'అర్జున విషాద యోగం' లోని ఈ 8వ శ్లోకాన్ని, దాని వెనుక ఉన్న అంతరార్థాన్ని భక్తిభావంతో క్షుణ్ణంగా అర్థం చేసుకుందాం. మొదటగా ఈ శ్లోకం ఎవరు, ఎవరితో అంటున్నారో తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. మహాభారత యుద్ధం ప్రారంభం కావడానికి కొద్ది నిమిషాల ముందు, దుర్యోధనుడు తన గురువైన ద్రోణాచార్యుని వద్దకు వెళ్ళి, పాండవ సైన్యాన్ని చూసి భయపడుతూనే, తన సైన్యంలోని బలాన్ని, వీరులను గుర్తుచేస్తూ మాట్లాడిన శ్లోకం ఇది. శ్లోకం > భవాన్ భీష్మశ్చ కర్ణశ్చ కృపశ్చ సమితింజయః | > అశ్వత్థామా వికర్ణశ్చ సౌమదత్తిస్తథైవ చ || ౮ || ప్రతిపదార్థం (పదాల విడదీత & అర్థం) *భవాన్: మీరైన ద్రోణాచార్యులు *భీష్మః చ: మరియు పితామహుడైన భీష్ముడు *కర్ణః చ: మరియు మహావీరుడైన కర్ణుడు *కృపః చ: మరియు కృపాచార్యుడు *సమితింజయః: యుద్ధరంగంలో ఎల్లప్పుడూ విజయాన్ని సాధించేవాడు (ఈ విశేషణం కృపాచార్యుడికి, మిగిలిన వీరులందరికీ వర్తిస్తుంది) *అశ్వత్థామా: ద్రోణ పుత్రుడైన అశ్వత్థామ *వికర్ణః చ: ధృతరాష్ట్రుని కుమారుడైన వికర్ణుడు *తథా ఏవ చ: అలాగే *సౌమదత్తిః: సోమదత్తుని కుమారుడైన భూరిశ్రవుడు తాత్పర్యం (సరళమైన అర్థం) ఓ గురుదేవా! నా సైన్యంలో విజయాన్నే శ్వాసగా బతికే మహా యోధులు ఉన్నారు. మీరైన ద్రోణాచార్యులు, పితామహుడు భీష్ముడు, కర్ణుడు, యుద్ధాలలో ఎప్పుడూ ఓటమి ఎరుగని కృపాచార్యుడు, చిరంజీవి అయిన అశ్వత్థామ, న్యాయకోవిదుడైన వికర్ణుడు, మరియు సోమదత్తుని కుమారుడైన భూరిశ్రవుడు—వీరందరూ ఎల్లప్పుడూ యుద్ధంలో విజయాన్ని సాధించే పరాక్రమవంతులు. పరమార్థం (ఆధ్యాత్మిక & మానసిక విశ్లేషణ) పైకి ఈ శ్లోకం కేవలం వీరుల పేర్లను లెక్కపెడుతున్నట్లు అనిపించినప్పటికీ, దీని వెనుక దుర్యోధనుడి మానసిక స్థితి మరియు మానవ జీవితానికి సంబంధించిన గొప్ప అంతరార్థాలు దాగి ఉన్నాయి. 1. దుర్యోధనుడి భయం మరియు అతివిశ్వాసం దుర్యోధనుడు పాండవుల వ్యూహాన్ని చూసి లోలోపల భయపడ్డాడు. ఆ భయాన్ని పోగొట్టుకోవడానికి, తనను తాను రక్షించుకోవడానికి తన పక్షాన ఉన్న మహా వీరుల పేర్లను గురువుకు చెప్తున్నాడు. "వీరంతా నా వైపు ఉన్నప్పుడు నాకేం భయం?" అని గురువుకు, తన మనసుకు ధైర్యం చెప్పుకునే ప్రయత్నం ఇది. 2. 'సమితింజయః' (విజయులు) అనే పదం వెనుక వ్యంగ్యం దుర్యోధనుడు వీరందరినీ "యుద్ధంలో ఎప్పుడూ గెలిచేవారు" అని కొనియాడాడు. కానీ ఇక్కడే ఒక విచిత్రం ఉంది. విరాట పర్వంలో ఉత్తర గోగ్రహణ యుద్ధం జరిగినప్పుడు—అర్జునుడు ఒక్కడే వచ్చి ఇక్కడ పేర్కొన్న ద్రోణుడు, భీష్ముడు, కర్ణుడు, కృపాచార్యుడు, అశ్వత్థామ అందరినీ ఒంటరిగా ఓడించాడు. ఆ విషయం దుర్యోధనుడికి తెలుసు, ద్రోణాచార్యుడికి తెలుసు. అయినా దుర్యోధనుడు వారిని ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి, వారి అహాన్ని తృప్తి పరచడానికి "మీరు ఎప్పటికీ విజయులు" అని అంటున్నాడు. అంటే, భగవంతుడి రక్షణ లేని చోట మనుషులు ఎంతటి వీరులైనా వారి విజయాలు తాత్కాలికమే అని మనకు అర్థమవుతుంది. *3. ఆధ్యాత్మిక సంకేతం: ధర్మానికి గల శక్తి* ఈ శ్లోకంలో ఉన్నవారంతా లోకోత్తర వీరులు. *భీష్ముడు: ఇచ్చామరణం గలవాడు, పరశురాముడినే ఎదుర్కొన్నవాడు. *ద్రోణుడు: అస్త్రశస్త్ర విద్యలలో సాటిలేని గురువు. *కర్ణుడు: ఇంద్రుడిచ్చిన శక్తి ఆయుధం గలవాడు. *అశ్వత్థామ: రుద్రాంశ సంభూతుడు, అమరుడు. ఇంతమంది అజేయమైన వీరులు తన వైపు ఉన్నా, అధర్మ పక్షాన నిలబడటం వల్ల దుర్యోధనుడిలో భయం పోలేదు. దీని ద్వారా భగవద్గీత మనకు ఇచ్చే సందేశం ఏంటంటే—"మన దగ్గర ఎంతటి అంగబలం, అర్ధబలం, మేధోబలం ఉన్నా... మన వైపు 'ధర్మం' మరియు 'భగవంతుడు' లేకపోతే అవన్నీ బూడిదలో పోసిన పన్నీరే అవుతాయి." మరోవైపు, పాండవుల వైపు కేవలం ఏడుగురు మాత్రమే ముఖ్య వీరులు ఉన్నా, వారి వైపు ధర్మం ఉంది, ఆ ధర్మాన్ని నడిపించే శ్రీకృష్ణ పరమాత్మ ఉన్నాడు. అందుకే వారు నిర్భయంగా ఉన్నారు. *భక్తి భావన* ఈ శ్లోకాన్ని చదివినప్పుడు మన మనసులో భగవంతుని పట్ల శరణాగతి భావం కలగాలి. లోకంలో ఎంతటి శక్తిమంతులైనా కాల గమనంలో, భగవత్ సంకల్పం ముందు మోకరిల్లక తప్పదు. కాబట్టి మనం నమ్మాల్సింది మన అహాన్ని లేదా బాహ్య బలాలను కాదు, మన హృదయంలో కొలువై ఉన్న ఆ కృష్ణ పరమాత్మను మరియు ధర్మాన్ని. > యతో ధర్మస్తతో జయః — ఎక్కడ ధర్మం ఉంటుందో, అక్కడ భగవంతుడు ఉంటాడు. ఎక్కడ భగవంతుడు ఉంటాడో, అక్కడ విజయం నిశ్చయంగా లభిస్తుంది. తమ విశ్వసనీయ *కప్పాటి పాండురంగారెడ్డి* #కప్పాటి పాండురంగా రెడ్డి (Kappati Panduranga Reddy) #భగవ🙏ద్గీత #😇My Status #🌅శుభోదయం