శ్రీరాముని రాజధర్మాలు... 🙏 నదులు, పర్వతాలు ఉన్నన్నాళ్లు రామాయణ కావ్యం ఉంటుందని, రామకథ నిలిచిపోతుందనేది బ్రహ్మ వాల్మీకి మహర్షికి ఇచ్చిన వరం. రామ, అయనం కలిపితే రామాయణం, అంటే రాముని ప్రయాణం. రాముని మార్గమంతా ప్రయాణమంతా ధర్మమయం. రాముడు చేసినదంతా ధర్మహితం, ప్రజాహితం, జీవహితం, ధర్మనిష్ఠని కార్యదీక్షని తన జీవితమంతా ఆచరించి చూపిన ధర్మమూర్తి. వేదమూర్తి. అందుకనే రాజ్యం "రామరాజ్యం” కావాలన్నారు మహాత్మాగాంధీజీ. పైగా ఈనాడు అంతా "రామరాజ్యం" కావాలి అంటుండడం మనం వింటుంటాం, కలలు కంటుంటాం. అదీ రామాయణం విశిష్టత. అదీ రాముని పరిపాలనా ప్రత్యేకత. అదే “రామరాజ్యం” పరమోత్కృష్టత. అంతటి రాజనీతిజ్ఞత రామునిది. ఇక్ష్వాకు వంశానిది. ఉత్తమోత్తమ రాజనీతిజ్ఞతతో, ధర్మాన్ని అడుగడుగునా, అణువణువునా పాటిస్తూ ప్రజాహితంగా ప్రజామోదంగా పరిపాలన అందించిన పరిపూర్ణ ఆదర్శమూర్తి శ్రీరామచంద్రుడు. అందుకే ఇన్ని వేల సంవత్సరాల తర్వాత కూడా రాముడిని కొలుస్తున్నాం. కొనియాడుతున్నాం. “రామరాజ్యం” అని వేనోళ్ల పొగుడుతున్నాం. పితృవాక్య పరిపాలన కోసం శ్రీరాముడు వనవాసానికికొచ్చేడు. భరతుడు రాముడిని వెదుక్కుంటూ మందీమార్బలంతో, పరివారంతో రాముడ్ని కలవడానికి వస్తాడు. భరతుడు రాముడు కలుసుకుంటారు. ఆ సందర్భంలో భరతునికి రాజనీతిజ్ఞతను, ఎన్నో రాజధర్మాలను శ్రీరాముడు చెప్తాడు. రాముడు భరతునికి వివరించిన ఆ రాజధర్మాలను ఓసారి పరిశీలిద్దాం. రాజధర్మాలను అవగతం చేసుకుందాం. దేవుడు లేడు, పరలోకం పరజన్మలేదు అని విశృంఖలత్వంతో ఇంద్రియాలు ఏ రకంగా చెబితే ఆ రకంగా ఉండే మనస్తత్వాన్ని విడనాడాలి. ఆడినమాట తప్పకూడదు. అసత్యాన్ని పలకరాదు. క్రోధం విడనాడాలి. క్రోధం వల్ల అనరాని మాటలు మాట్లాడ్డం జరుగుతుంది. తద్వారా పాపం వస్తుంది. పెద్దల వలన పొరపాట్లు సంభవించినా తొందరపడి కోపం తెచ్చుకోకూడదు. ఇంద్రియాలకు లొంగిపోకూడదు. వ్యసనాలకు బానిసైపోకూడదు. అలసత్వాన్ని, సోమరితనాన్ని వదులుకోవాలి. నేను రాజును అనే అహంకారం ఉండకూడదు. నేనే అధికుడ్ని అనుకుని జ్ఞానుల్ని సిద్ధుల్ని దర్శించకుండా ఉండకూడదు. చేయవలసిన పనిని వెంటనే చేయాలి. తర్వాత్తర్వాత చేద్దామనే అశ్రద్ధ వదులుకోవాలి. రాజు ఎప్పుడూ, అతిజాగరూకుడై ఉండి అప్రమత్తతతో మెలగాలి. అప్పుడే రాచకార్యాలు సవ్యంగా సాగుతాయి. రాజు తీసుకునే నిర్ణయాలన్నీ ప్రజల మంచిని, దృష్టిలో పెట్టుకుని ఉండాలి. ప్రజల మీద ఎనలేని భారాన్ని మోపే అధికమైన పన్నులు వేసి, ప్రజలను పీడనకు గురిచేయకూడదు. రాజు యజ్ఞయాగాదులు చేసి దేవ, పితృ, రుషి రుణాలను తీర్చుకోవచ్చు. గురువులను, మహర్షులను, ఆచార్యులను, పెద్దలను పూజించాలి. గౌరవించాలి. రాజ్యంలో ఉన్న దీనుల, హీనుల, అనాథల, అన్నార్తుల, వృద్ధుల యోగక్షేమాలను చూడాలి. అలా మెలగటం రాజధర్మం. తల్లిదండ్రుల్నీ ప్రజల్నీ ప్రేమతో చూసుకోవాలి. సదాచార సంపన్నత, సత్ప్రవర్తన, లోకహితం గావించే వారిని పురోహితులుగా నియమించి యజ్ఞ హోమ ఆధ్యాత్మిక కర్మలు జరిగేలా చూడాలి. బుద్ధి కుశలతలోను, ఆలోచనా శక్తిలోను, ఉన్నతంగా ఉండేవారిని, తనతో సమానమైన వారిని, పరాక్రమంలో రాజుకు తగ్గ జోడీ అయ్యేటటువంటివారిని, యోధులైన వారిని మంత్రులుగా నియమించాలి. విశ్వసనీయత కలవారినే మంత్రాంగం చేసేందుకు నియమించుకోవాలి. ప్రలోభాలకు, ఆశలకు, భౌతిక సుఖలాలసకు, వ్యసనాలకు దూరంగా ఉండేవారిని, ఈ దౌర్బల్యాలకు లొంగని దృఢ మనస్తత్వం గల వారిని మాత్రమే ఉద్యోగులుగా తీసుకోవాలి. అక్రమాలకు, అవినీతికి, ఆశ్రిత పక్షపాతానికి పాల్పడే వారికి, ధనాశాపరులను దూరంగా ఉంచాలి. ఉంచగలగాలి. నేరస్థుల్ని, అక్రమార్కుల్ని, చెడ్డవాళ్లను నేరం రుజువు అయిన తర్వాత మాత్రమే శిక్షించాలి. నిరపరాధులు ఒక్కరైనా శిక్షింపబడకూడదు. ఆ విధంగా నిరపరాధులను శిక్షిస్తే దారిద్య్ర్యం కలుగుతుంది. ఉద్యోగులు, మంత్రులు వారికి అప్పగించిన విధులు, బాధ్యతలు సక్రమంగా చేస్తున్నారాలేదా అనేది పర్యవేక్షించాలి. రాజు ఎప్పుడూ ప్రజలకు సులువుగా అందుబాటులో ఉండాలి. నిజాయితీ, స్వచ్ఛత ఉన్నవానినే దేశ రక్షణకు పాటుపడే సేనాపతులుగా, సంబంధిత మంత్రులుగా నియమించి, దేశ రక్షణ పటిష్టంగా ఉండేలా చూసుకోవాలి. శత్రువుల, శత్రురాజుల జాడల్ని, ఎత్తుగడల్ని పసికట్టేందుకు చారుల్ని, గూఢచారుల్ని ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. దేశభక్తిపరులను, జన్మభూమి మీద నిబద్ధత కలిగిన వారినే ఇతర రాజ్యాలకు రాయబారులుగా నియమించాలి. అన్ని వర్ణాలవారు తమ తమ విధుల్ని, ధర్మాల్ని ఆచరించేలా నడిపించాలి. రాజు, మంత్రులు, సేనాపతులు, ఉద్యోగులందరూ ధర్మబద్ధులై ఉండాలి, సత్యవర్తనులై ఉండాలి. అలా వారంతా రుజుమార్గంలో ఉంటూ, ప్రజలు ధర్మపథంలో సన్మార్గంలో నడిచేలా చూడాలి. ప్రజల అభిమానాన్ని, ఆదరణని, తన పరిపాలనా విధానాల ద్వారా రాజు పొందగలగాలి. ఇవీ సంక్షిప్తంగా శ్రీరాముడు భరతునికి చెప్పిన రాజ ధర్మాలు. ఈ విధులను, విధానాలను, ధర్మాలను, కర్తవ్యాలను, బాధ్యతలను రాజు మనసా వాచా కర్మణా త్రికరణ శుద్ధిగా నమ్మాలి, ఆచరించాలి, అమలు చేయాలి. ఆచరణలో రాజు సఫలీకృతుడు కావాలి. అప్పుడు రామరాజ్యం సాకారమవుతుంది. పాలకులు శ్రీరాముడిని ఆదర్శంగా తీసుకోవాలి. శ్రీరాముడు అందించిన ధర్మపథంలో పాలన సాగించాలి. *┈┅━❀꧁:🍁 🙏🕉️🙏 🍁:꧂❀━┅┈* #శ్రీరామ నవమి శుభాకాంక్షలు #🙏రామ నవమి శుభాకాంక్షలు🌸 #🏹 జై శ్రీ రామ్! #శ్రీరామనవమి శుభాకాంక్షలు #🚩జై శ్రీరామ 🕉️