*_"దారిదోపిడి"_* *[చందమామ కధ]* *_రఘుపతి ఉండే ఊరు పట్టణానికి పది మైళ్ళ దూరాన ఉంటుంది. అతని ఇంట ఏదో శుభకార్యం జరగబోతున్నది. దాని కోసం అతని స్నేహితుడు శ్రీకంఠుడు చీకటిపడి గుర్రపుబండి కట్టించుకుని రఘుపతి ఉండే ఊరికి బయలుదేరాడు_*. *_పట్టణానికీ, రఘుపతి ఉండే ఊరికి మధ్య చిట్టడవి ఉన్నది. ఈ అడవిలో కొంతకాలం క్రితం రఘుపతిని దొంగ దోచాడు. అది ఎలా జరిగినదీ రఘుపతి శ్రీకంఠుడికి లోగడ చెప్పాడు_*. *_రఘుపతి ఏదో పని మీద పట్నం వచ్చి, త్వరగా తెమలక, చీకటిపడి తన ఊరికి బయలుదేరుతూ, గుర్రపుబండి మాట్లాడుకున్నాడుట. బండి చిట్టడవిలో చాలా దూరం వెళ్ళి ఒక మలుపు తిరిగేసరికి దారికి అడ్డంగా ఒక చెట్టుకొమ్మ పడి ఉన్నది. బండి ఆగిపోయింది._* *_ఒక చెట్టు వెనకనుంచి ముసుగు మనిషి ఒకడు పదునైన కత్తితో వచ్చి, రఘుపతి మెడకు కత్తిమొన ఆనించి, "ఉన్నదంతా ఇచ్చెయ్యి," అని డబ్బంతా తీసుకుని, బండివాడి జేబులో ఉన్నది కూడా తీసుకుని చెట్లచాటుకు వెళ్ళాడు._* *_''చీకటి ప్రయాణం వద్దంటే విన్నారు కారు. నా కూతురి పెళ్లికి కూడబెట్టిన అయిదు వందలూ దొంగ కాజేశాడు.'' అని బండివాడు లబలబలాడాడు._* *_రఘుపతి తన ఊరు చేరినాక, బండి వాడికి అయిదు వందలూ ఇచ్చేసి, ఆ రాత్రి వాణ్ణి తన ఇంటనే ఉంచుకుని, మర్నాడు పంపేశాడు_*. *_ఏడాది క్రితం జరిగిన ఈ సంఘటన గురించే ఇప్పుడు గుర్రపు బండిలో రఘుపతి ఊరికి చీకట్లోపడి పోతున్న శ్రీకంఠం ఆలోచిస్తున్నాడు_*. *_ఇంతలో బండి అడవి చాలాభాగం దాటి ఒక మలుపు తిరిగేసరికి, దారికి అడ్డంగా ఒక చెట్టు కొమ్మ పడి ఉన్నది. బండి ఆగిపోయింది. ఒక చెట్టు చాటు నుంచి ముసుగు మనిషి కత్తితో వచ్చి శ్రీకంఠుడి కంఠానికి కత్తి ఆనించి, అతని దగ్గిర ఉన్నదంతా ఊడ్చేసి, బండివాడి జేబులో ఉన్నది కూడా తీసుకుని, పోతూ, పోతూ శ్రీకంఠుడితో, " నీ దగ్గిర ఉన్న ఆ మూట ఏమిటి ?" అని అడిగాడు_*. *_"చక్రపొంగలి! పిల్లల కోసం తీసుకు వెళుతున్నాను.'' అన్నాడు శ్రీకంఠుడు. '''ఆకలి' మండిపోతున్నది! చక్రపొంగలి పెద్దలు కూడా తినవచ్చు." అంటూ దొంగ మూటతో సహా పారిపోయాడు._* *_దొంగ వెళ్లగానే బండివాడు, "నా కూతురి పెళ్లి కోసం పోగుచేసిన అయిదు వందలూ దొంగ కాజేశాడు!" అని లబలబ లాడాడు_*. *_రఘుపతి అనుభవమే మళ్లీ జరుగుతున్నది. బండివాడు కూడా తోడుదొంగే నన్నమాట !_* *_బండివాడు చెట్టుకొమ్మ దారికి అడ్డం తొలగించి, బండిని ముందుకు నడిపించబోతూండగా శ్రీకంఠుడు, "కొంచెం ఆగు" అన్నాడు._* *_"ఇంకా ఎందుకు ? మరో దొంగ రావటానికా?'' అని బండివాడు అడిగాడు._* *_" రానీ ! మన దగ్గిర దోచుకోవడానికి ఇంకేమున్నది? అయినా నా డబ్బూ, నీ డబ్బూ ఎక్కడికీ పోవులే! త్వరలోనే అవి మనకు తిరిగి వస్తాయి. అందుకే ఆగమన్నాను,'' అన్నాడు శ్రీకంఠుడు_*. *_''అది ఎలా సాధ్యం?" అని బండివాడు అడిగాడు._* *_శ్రీకంఠుడు విరగబడి నవ్వి, "ఆ చక్ర పొంగలి పిల్లల కోసం తీసుకుపోతున్నది కాదు, ఎలకల కోసం తీసుకుపోతున్నది! నా స్నేహితుడి ఇంటి నిండా ఎలకలేట! పట్నంలో మంచి మాటయిన మందు తెమ్మన్నాడు. దొంగ దాన్ని తిని త్వరలోనే చస్తాడు. మనం వెళ్ళి మన డబ్బు తెచ్చుకోవచ్చు.'' అన్నాడు._* *_ఈ మాట విని బండివాడు తెల్లబోయి, గజగజ వణుకుతూ, "రంగా, పొంగలి తినకురా !'' అని గట్టిగా అరుస్తూ, బండి మీది నుంచి కిందికి దూకాడు_*. *_శ్రీకంఠుడు చప్పున వాడి పీక పట్టుకుని, ''దొంగ పినుగా, దారిదోపిడీలో నీక్కూడా భాగం ఉన్నదా?" అన్నాడు._* *_బుద్ధి గడ్డి తిని ఇలా మొదలు పెట్టాం. నన్ను వదలండి. నా కొడుకు పొంగలి తిని చస్తాడో ఏమో!" అన్నాడు బండివాడు అందోళనతో._* *_ఇద్దరూ సమీపంలో ఉన్న పాకను చేరుకున్నారు. బండివాడు తొందరగా తలుపు తోసుకుని లోపల ప్రవేశించాడు. వాడి వెనకనే శ్రీకంఠుడు కూడా లోపలికి వెళ్ళాడు._* *_లోపల బండివాడి కొడుకు ఆవురావురుమని సగం పొంగలి అప్పటికే తినేశాడు._* *_"అందులో ఎలకలమందు ఉన్నదిరా, నాయనా! తినేశావా?" అన్నాడు బండి వాడు ఏడుపు గొంతుతో._* *_"ఏడిస్తే విషం విరగదు. నా మిత్రుడింటికి పద. వైద్యుడి చేత విరుగుడు చేయిస్తాం!" అన్నాడు శ్రీకంఠుడు.._* *_సంగతి తెలియగానే రంగడికి నీరసమూ, చెమటలూ ప్రారంభమయాయి. కడుపులో తిప్పడం ఆరంభమయింది_*. *_ముగ్గురూ బండిలో రఘుపతి ఇంటికి చేరారు. శ్రీకంఠుడు తండ్రి కొడుకులను వీధిగదిలో కూర్చోబెట్టి, "ఇక్కడే ఉండండి. వైద్యుడికి కబురు పెట్టుతున్నాం," అని లోపలికి వెళ్ళి రఘు పతికి జరిగినదంతా చెప్పాడు_*. *_వైద్యుడి కోసం ఎదురుచూస్తున్న తండ్రి కొడుకుల కోసం రక్షకభటులు వచ్చి, వాళ్ళను పట్టుకుపోయారు. వెళ్ళేటప్పుడు శ్రీకంఠుడు వాళ్ళతో, "పొంగలిలో ఏ విషమూ లేదు. కాని మీ రోగానికి చికిత్స చేసే వైద్యులు వీళ్ళే!'' అన్నాడు_*. #మన సంప్రదాయాలు సమాచారం