उपवासाचे गुलाबजाम: "खवा किंवा मैदा न वापरता उपवासाला चालणारे मऊसूत 'गुलाबजाम'! पाकात विरघळणारी ही १००% खात्रीशीर आणि सोपी रेसिपी." श्रावणात किंवा कोणत्याही उपवासाला नेहमीचा शिरा किंवा गोड पदार्थ खाऊन कंटाळा आला असेल, आणि काहीतरी 'शाही' आणि तोंडात टाकताच विरघळणारे गोड खावेसे वाटत असेल, तर 'उपवासाचे गुलाबजाम' हा एक उत्तम पर्याय आहे. खवा आणि मैदा न वापरता, फक्त उकडलेली रताळी आणि राजगिऱ्याच्या पिठापासून तयार होणारे हे गुलाबजाम चवीला इतके अप्रतिम लागतात की, उपवास नसलेले लोकही ते आवडीने फस्त करतील! चला तर मग, पाकात न विरघळणारे पण तोंडात टाकल्या-टाकल्या विरघळणारे मऊसूत गुलाबजाम कसे बनवायचे ते पाहूया. लागणारे अचूक साहित्य: १. साखरेच्या पाकासाठी (Sugar Syrup): * साखर: १ वाटी * पाणी: १ वाटी * वेलची पावडर: अर्धा छोटा चमचा * केशर काड्या: ४ ते ५ (शाही रंगासाठी आणि स्वादासाठी - ऐच्छिक) २. गुलाबजामच्या गोळ्यांसाठी: * उकडलेली रताळी (Sweet Potatoes): २ मध्यम आकाराची (पूर्णपणे थंड झालेली) * राजगिरा पीठ किंवा आरारूट पावडर: ३ ते ४ मोठे चमचे (गुलाबजाम तेलात फुटू नयेत म्हणून बाइंडिंगसाठी) * खाण्याचा सोडा: १ अगदी छोटी चिमूट (तुमच्याकडे उपवासाला चालत असल्यास, गुलाबजाम हलके होण्यासाठी) * साजूक तूप किंवा शेंगदाणा तेल: तळण्यासाठी (तुपामुळे खव्याच्या गुलाबजामसारखीच हुबेहूब चव येते) सविस्तर कृती (स्टेप-बाय-स्टेप पद्धत): पायरी १: साखरेचा पाक तयार करणे एका पातेल्यात १ वाटी साखर आणि १ वाटी पाणी एकत्र करून गॅसवर ठेवा. साखर पूर्णपणे वितळू द्या. या पाकाची एकतारी किंवा दोनतारी करायची नाही. साखर वितळल्यावर पाण्याला उकळी आली की फक्त ३ ते ४ मिनिटे उकळू द्या, जेणेकरून पाक हाताला थोडा चिकट (मध किंवा तेलासारखा) लागेल. गॅस बंद करा आणि त्यात वेलची पावडर व केशर घाला. पायरी २: रताळी किसणे (सिक्रेट ट्रिक) रताळी कुकरमध्ये उकडून घ्या. पण ती पूर्णपणे थंड झाल्यावरच साले काढून किसणीने बारीक किसून घ्या. रताळी हाताने कुस्करू नका, नाहीतर त्यात गाठी (Lumps) राहतात आणि गुलाबजाम पाकात नीट फुलत नाहीत. पायरी ३: पीठ मळणे किसलेल्या रताळ्यात राजगिऱ्याचे पीठ (किंवा आरारूट पावडर) आणि अगदी चिमूटभर सोडा घाला. आता पाण्याचा अजिबात वापर न करता याचा तळहाताने चोळून-चोळून एकदम मऊसूत आणि गुळगुळीत गोळा मळून घ्या. पीठ जेवढे चांगले मळाल, तेवढे गुलाबजाम मऊ होतील. पायरी ४: गुलाबजाम वळणे हाताला थोडे तूप लावा. मळलेल्या पिठाचे छोट्या लिंबाएवढे गोळे तयार करा. हे गोळे हातावर फिरवून एकदम गुळगुळीत (Smooth) करा. त्यांना कडेने अजिबात चिरा (Cracks) राहता कामा नयेत, नाहीतर ते तळताना तुपात विरघळतील. पायरी ५: तळण्याचे अचूक तापमान कढईत साजूक तूप गरम करा. तूप कडकडीत तापवू नका, ते मध्यम गरम असावे. आता गॅसची आच एकदम बारीक ते मध्यम (Low-Medium) ठेवा. त्यात थोडे थोडे गोळे सोडून, झारीने सतत हलवत सर्व बाजूंनी छान गडद सोनेरी रंग (Dark Golden Brown) येईपर्यंत तळून घ्या. पायरी ६: पाकात मुरवणे तळलेले गरम गुलाबजाम थेट कोमट पाकात टाका (पाक खूप कडकडीत गरम किंवा एकदम थंड नसावा). गुलाबजाम पाकात किमान १ ते २ तास चांगले मुरू द्या, म्हणजे पाक आतपर्यंत जाऊन ते रसरशीत होतील. तुमचे खवा आणि मैद्याशिवाय बनलेले, पाकात उत्तम फुललेले आणि तोंडात विरघळणारे 'उपवासाचे गुलाबजाम' तयार आहेत! खवय्यांसाठी खास टिप्स: * गुलाबजाम तुपात का विरघळतात? जर रताळ्यात पाण्याचा अंश जास्त असेल आणि बाइंडिंगसाठी राजगिरा पीठ कमी पडले असेल, तर गुलाबजाम तेलात/तुपात विरघळतात. त्यामुळे पीठ मळल्यावर एक छोटा गोळा आधी तुपात तळून पाहावा. जर तो विरघळत असेल, तर पिठात अजून १ चमचा राजगिरा किंवा आरारूट पावडर घालून पुन्हा मळावे. * पाकाचे तापमान: गरम गुलाबजाम पाकात टाकताना पाक नेहमी कोमट (बोट बुडवता येईल इतका गरम) असावा. पाक खूप कडकडीत गरम असेल तर गुलाबजामचा लगदा होतो आणि पाक थंड असेल तर गुलाबजाम पाक आतपर्यंत शोषून घेत नाहीत. * तळण्याची पद्धत: गुलाबजाम नेहमी बारीक आचेवरच तळावेत. मोठ्या आचेवर तळल्यास ते बाहेरून लगेच काळे पडतात आणि आतून कच्चे राहतात. उपवासाच्या या गोड बेतानंतर, झटपट आणि खमंग असा 'उपवासाचा बटाटा चिवडा' घरच्या घरी कसा बनवायचा, हे जाणून घ्यायला आवडेल का? #😋आम्ही खादाडी🥧