#💐संत महंत🙏 #🌻आध्यात्म 🙏 #✍️भक्ती संदेश . . ll ज्ञानेश्वरीतील ज्ञानामृत चिंतन ll . ---------------------------------------- . .. ज्यांनी माझी भक्ती करून आपले आत्महित वाढविले असे चार प्रकारचे भक्त असतात. त्यातील पहिला आर्त, दुसरा जिज्ञासू, तिसरा अर्थार्थी व चौथा ज्ञानी होय. . ********************************************** . तो पहिला आर्तु म्हणिजे । दुसरा जिज्ञासु बोलिजे l . तिजा अर्थार्थी जाणिजे । ज्ञानिया चौथा ll . ***************[ ज्ञानेश्वरी अ.७/१०९]************ . ----ll अर्थ ll--- . त्यातील पहिला आर्त, दुसरा जिज्ञासू, तिसरा अर्थार्थी व चौथा ज्ञानी होय. . ll भावार्थ ll . भयानक मायानदी पार करून जाण्यासाठी भक्तच योग्य असतात. अशा भक्तांचे प्रकार ज्ञानेश्वर माऊली वरील ओवीत वर्णन करतात, ज्ञानोबा म्हणतात, ज्यांनी माझी भक्ती करून आपले आत्महित वाढविले असे चार प्रकारचे भक्त असतात. त्यातील पहिला आर्त, दुसरा जिज्ञासू, तिसरा अर्थार्थी व चौथा ज्ञानी होय. त्यात आर्त दुःखनाशासाठी, जिज्ञासू मला जाणण्यासाठी, तिसरा अर्थप्राप्तीसाठी तर चौथा ज्ञानी भक्त निरिच्छ असल्याने तोच खरा भक्त होय. . जो मायातीत आहे. जो त्रिगुणातीत आहे तोच खरा ज्ञानी होय. खरा ज्ञानी भक्तच ईश्वराची निर्हेतुक भक्ती होय. जे सदैव आत्मरमण असतात तेच ईश्वराची निर्हेतुक भक्ती करू शकतात. . ज्याप्रमाणे वारा आकाशात विसावला म्हणजे वाऱ्याला वेगळेपण रहात नाही. तसा ज्ञानी भक्त माझ्यात तद्रुप झाला की तो वेगळा रहातच नाही. . आर्त भक्तीचे उत्तम उदाहरण द्रौपदीचे होय. वस्त्रहरणाच्या वेळी श्रीकृष्णाची तिने केलेली आर्त भक्ती प्रसिद्ध आहे. ध्रुवाचे उदाहरण आदर्श अर्थार्थी भक्त म्हणून देता येईल. भगवत् तत्त्व जाणण्याची उद्धवाची तीव्र इच्छा श्रीकृष्णांनी पूर्ण केली म्हणून उद्धव हा जिज्ञासू भक्त होय, ज्ञानी भक्त म्हणून शुकाचार्यांचे सदैव उदाहरण दिले जाते. हे चार भक्त सारखे नसून त्यापैकी ज्ञानी भक्त सर्वश्रेष्ठ होय. . ज्ञानी भक्त हा ईश्वराचा आत्मा असतो. साधुसंत हे ईश्वराचे हृदय असतात. ज्ञानी भवता विना ईश्वर आणि ईश्वरा विना ज्ञानी भक्त राहूच शकत नाहीत. म्हणून चारही भक्तांमध्ये ज्ञानी भक्त सर्वश्रेष्ठ होय. . . ll रामकृष्ण हरी, माऊली ll