#🖊ಬದುಕಿನ ಕೋಟ್ಸ್📜 ಮಾಡಬೇಕಾದರೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣನಂತೆ ಮಾಡಬೇಕು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಯಾರೊಂದಿಗೆ ಸ್ನೇಹ ಬೆಳೆಸಿದರೂ, ಸದಾ ತಮ್ಮ ಸ್ನೇಹಧರ್ಮವನ್ನು ಪಾಲಿಸಿದರು. ಗೋಕುಲದಿಂದ ದ್ವಾರಕೆಯವರೆಗೆ ಅವರಿಗೆ ಅನೇಕ ಸ್ನೇಹಿತರು ಇದ್ದರು ಮತ್ತು ಎಲ್ಲರೂ ಅಂತ್ಯದವರೆಗೂ ಅವರ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿಯೇ ಉಳಿದರು. ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಅನೇಕ ಸ್ನೇಹಿತರ ವರ್ಣನೆ ಸಿಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಅವರಲ್ಲಿ ಕೆಲವರು ಅತ್ಯಂತ ಪ್ರಿಯ ಸ್ನೇಹಿತರಾಗಿದ್ದರು. ಈ ಲೇಖನದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ೩ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತರ ಬಗ್ಗೆ ತಿಳಿಯೋಣ.
ಸುದಾಮ
ಸ್ನೇಹದ ವಿಷಯ ಬಂದಾಗ ಕೃಷ್ಣ–ಸುದಾಮರ ಹೆಸರು ಖಂಡಿತವಾಗಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಸುದಾಮನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಬಾಲ್ಯದ ಗೆಳೆಯ ಮತ್ತು ಅನನ್ಯ ಭಕ್ತನಾಗಿದ್ದನು. ಕಂಸನ ವಧೆಯ ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಬಲರಾಮರು ಮಹರ್ಷಿ ಸಾಂದೀಪನಿ ಅವರ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸಕ್ಕಾಗಿ ಹೋದಾಗ, ಅಲ್ಲಿ ಸುದಾಮನೊಂದಿಗೆ ಅವರ ಪರಿಚಯವಾಯಿತು.
ಸುದಾಮನು ಅತ್ಯಂತ ಬಡ ಬ್ರಾಹ್ಮಣ ಕುಮಾರನಾಗಿದ್ದು, ಈಗಾಗಲೇ ಸಾಂದೀಪನಿ ಮುನಿಗಳ ಆಶ್ರಮದಲ್ಲಿ ವಿದ್ಯಾಭ್ಯಾಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದನು. ಅವನ ಸ್ವಭಾವವೇ ಏನೆಂದರೆ, ಯಾರ ಬಳಿಯೂ ಏನನ್ನೂ ಕೇಳಿಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ.
ಒಮ್ಮೆ ಮಳೆಗಾಲದಲ್ಲಿ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಸುದಾಮರು ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಮರಗಳ ಮೇಲೆ ಸಿಲುಕಿಕೊಂಡರು. ಅವರ ಗುರುಮಾತೆ ಅವರಿಗೆ ಸ್ವಲ್ಪ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಿದ್ದರು. ಅದು ಸುದಾಮನ ಬಳಿಯಿತ್ತು. ಹಸಿವಾದಾಗ ಸುದಾಮನು ಆ ಅಕ್ಕಿಯನ್ನೆಲ್ಲ ತಿಂದನು. ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಈ ವಿಷಯ ತಿಳಿದಾಗ ಅವರು ನಗುತ್ತಾ, “ಇದೀಗ ನೀನು ನನ್ನ ಋಣಿಯಾಗಿದ್ದೀಯ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ಆಶ್ರಮದಿಂದ ಹೊರಬಂದ ನಂತರ ಸುದಾಮನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೋದನು. ವಿವಾಹವಾದ ಬಳಿಕ ಬಹಳ ಬಡತನದಲ್ಲಿ ಜೀವನ ಸಾಗಿಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದನು. ಅವನು ವೇದ–ವೇದಾಂಗಗಳಲ್ಲಿ ಪಾಂಡಿತ್ಯ ಹೊಂದಿದ್ದರೂ, ವಿಧಿಯು ಅವನನ್ನು ದರಿದ್ರನಾಗಿಯೇ ಉಳಿಸಿತು.
ಒಂದು ದಿನ ತನ್ನ ಪತ್ನಿಯ ಮಾತಿನಂತೆ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ದ್ವಾರಕೆಗೆ ಹೋದನು. ಅವನ ಪತ್ನಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರಿಗೆ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಲು ಸ್ವಲ್ಪ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕೊಟ್ಟಳು. ಸುದಾಮನು ಬಂದಿದ್ದಾನೆ ಎಂಬ ಸುದ್ದಿ ತಿಳಿದ ಕೂಡಲೇ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಬೆತ್ತಲೆ ಕಾಲಿನಿಂದಲೇ ನಗರದಿಂದ ಹೊರಬಂದು ಅವನನ್ನು ಸ್ವಾಗತಿಸಿ ಅಪಾರ ಸತ್ಕಾರ ಮಾಡಿದರು.
ಸುದಾಮನ ಬಳಿ ಕಾಣಿಕೆಯಾಗಿದ್ದ ಮೂರು ಮುಷ್ಟಿ ಅವಲಕ್ಕಿಯನ್ನು ಕಂಡು ಸಂತೋಷಗೊಂಡ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು, “ಈ ಮೂರು ಮುಷ್ಟಿ ಅವಲಕ್ಕಿಗೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ನಾನು ಮೂರು ಲೋಕಗಳನ್ನೇ ಕೊಡಬಲ್ಲೆ” ಎಂದು ಹೇಳಿದರು.
ತನ್ನ ಸ್ವಭಾವದಂತೆ ಸುದಾಮನು ಏನನ್ನೂ ಕೇಳಲಿಲ್ಲ. ಆದರೆ ಮನೆಗೆ ಹಿಂತಿರುಗಿದಾಗ, ತಾನು ಕೇಳದಿದ್ದರೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಅವನಿಗೆ ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ನೀಡಿರುವುದನ್ನು ಕಂಡನು.
ಉದ್ಧವ
ಉದ್ಧವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಅತ್ಯಂತ ಆಪ್ತ ಸ್ನೇಹಿತ ಮತ್ತು ಸಲಹೆಗಾರನಾಗಿದ್ದನು. ಅವನ ತಂದೆಯ ಹೆಸರು ಉಪಂಗ. ಕೆಲವು ಗ್ರಂಥಗಳಲ್ಲಿ ಅವನನ್ನು ವಸುದೇವನ ಸಹೋದರ ದೇವಭಾಗನ ಪುತ್ರನೆಂದು ಹೇಳಲಾಗಿದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಅವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಚಿಕ್ಕಪ್ಪನ ಮಗನಾಗುತ್ತಾನೆ.
ಉದ್ಧವನು ದೇವಗುರು ಬೃಹಸ್ಪತಿಯ ಶಿಷ್ಯನಾಗಿದ್ದನು. ಮಥುರೆಯಿಂದ ದ್ವಾರಕೆಯವರೆಗೆ ಸದಾ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಜೊತೆಯಲ್ಲಿದ್ದನು. ಜರಾಸಂಧನ ಎಲ್ಲಾ ದಾಳಿಗಳ ಸಮಯದಲ್ಲಿಯೂ ಅವನು ಕೃಷ್ಣನೊಂದಿಗೆ ಇದ್ದನು.
ಹೇಳುವ ಪ್ರಕಾರ, ಉದ್ಧವನು ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರ ಪ್ರತಿರೂಪದಂತಿದ್ದನು. ದೂರದಿಂದ ನೋಡಿದರೆ ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಉದ್ಧವರಲ್ಲಿ ವ್ಯತ್ಯಾಸ ತಿಳಿಯುವುದು ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿತ್ತು.
ಗೋಕುಲವನ್ನು ತೊರೆದ ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ತಮ್ಮ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಕೊಂಡೊಯ್ಯಲು ಉದ್ಧವನನ್ನು ಗೋಕುಲಕ್ಕೆ ಕಳುಹಿಸಿದರು. ಅಲ್ಲಿ ಗೋಪಿಯರು ಉದ್ಧವನನ್ನು ಕಂಡಾಗ, “ಕೃಷ್ಣನೇ ಮರಳಿ ಬಂದಿದ್ದಾನೆ” ಎಂದು ಭಾವಿಸಿದರು. ಅವರ ತಾಯಿ ಯಶೋದೆಯವರಿಗೂ ಕೂಡ ಅದೇ ಭ್ರಮೆಯಾಯಿತು. ಆಗ ಉದ್ಧವನು ತನ್ನ ಪರಿಚಯ ನೀಡಿ, ಕೃಷ್ಣನ ಸಂದೇಶವನ್ನು ಅವರಿಗೆ ತಿಳಿಸಿದನು.
ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ತಮ್ಮ ಅವತಾರ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದಾಗ, ಉದ್ಧವನೂ ಅವರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಲು ಇಚ್ಛೆ ವ್ಯಕ್ತಪಡಿಸಿದನು. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು, ತಾವು ವಸು ಎಂಬ ದೇವರ ಅವತಾರವಾಗಿದ್ದು ಇದು ತಮ್ಮ ಅಂತಿಮ ಜನ್ಮ ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಅವರಿಗೆ ಯೋಗಮಾರ್ಗದ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು. ಇದೇ ಉಪದೇಶವು “ಉದ್ಧವ ಗೀತೆ” ಎಂಬ ಹೆಸರಿನಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧಿಯಾಯಿತು. ಇದರ ಮಹತ್ವವೂ ಶ್ರೀಮದ್ಭಗವದ್ಗೀತೆಯಷ್ಟೇ ಉನ್ನತವಾಗಿದೆ.
ಕೃಷ್ಣರ ಅವತಾರ ಸಮಾಪ್ತಿಯ ನಂತರ ಉದ್ಧವನು ಬದ್ರಿಕಾಶ್ರಮಕ್ಕೆ ತೆರಳಿ, ಅಲ್ಲಿ ತಪಸ್ಸು ಮಾಡುತ್ತಾ ತನ್ನ ಜೀವನವನ್ನು ಮುಗಿಸಿದನು.
ಅರ್ಜುನ
ಕೃಷ್ಣ ಮತ್ತು ಅರ್ಜುನರ ಸ್ನೇಹವು ಜಗತ್ತಿಗೆ ತಿಳಿದ ವಿಷಯ. ಇವರು ನರ ಮತ್ತು ನಾರಾಯಣರ ಅವತಾರರಾಗಿದ್ದು, “ಕೃಷ್ಣಾರ್ಜುನ” ಎಂದು ಪ್ರಸಿದ್ಧರಾಗಿದ್ದರು.
ಅರ್ಜುನನು ಕೃಷ್ಣನ ಅತ್ತೆ ಕುಂತಿಯ ಮಗನಾಗಿದ್ದು, ಕೃಷ್ಣನಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಯಾದ ಸಹೋದರನಾಗಿದ್ದನು. ವಯಸ್ಸಿನಲ್ಲಿಯೂ ಇಬ್ಬರೂ ಸಮಾನರಾಗಿದ್ದರು.
ಮಹಾಭಾರತದಲ್ಲಿ ಅನೇಕ ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಸ್ವತಃ, “ಅರ್ಜುನನಷ್ಟು ನನಗೆ ಪ್ರಿಯನಾದ ಮತ್ತೊಬ್ಬನಿಲ್ಲ” ಎಂದು ಹೇಳಿದ್ದಾರೆ. ಅರ್ಜುನನೂ ಸಹ ಕೃಷ್ಣನ ಮೇಲೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿಶ್ವಾಸ ಮತ್ತು ಭಕ್ತಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದನು.
ಅಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲ, ನಿರಾಯುಧನಾಗಿದ್ದ ಕೃಷ್ಣನನ್ನು ಪಡೆಯಲು ಅರ್ಜುನನು ಒಂದು ಅಕ್ಷೌಹಿಣಿ ನಾರಾಯಣಿ ಸೇನೆಯನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದ್ದನು.
ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದಲ್ಲಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಅರ್ಜುನನ ಸಾರಥಿಯಾಗುವುದನ್ನು ಒಪ್ಪಿಕೊಂಡರು. ಅಲ್ಲದೆ, ಗೀತೆಯಂತಹ ಪರಮ ಗೂಢ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಸ್ವೀಕರಿಸಲು ಅರ್ಹನಾದವನು ಅರ್ಜುನನೇ ಎಂದು ಭಾವಿಸಿ, ಅವನಿಗೇ ಭಗವದ್ಗೀತೆಯ ಉಪದೇಶ ನೀಡಿದರು.
ಅರ್ಜುನನ ಪ್ರಾಣರಕ್ಷಣೆಗಾಗಿ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಎಲ್ಲಾ ರೀತಿಯ ಪ್ರಯತ್ನಗಳನ್ನು ಮಾಡಿದರು. ಪಾಂಡವರ ವಿಜಯಕ್ಕಾಗಿ ಧರ್ಮ–ಅಧರ್ಮದ ಮಿತಿಯನ್ನು ಮೀರಿ ಕೆಲ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಂತ್ರವನ್ನೂ ಬಳಸಿದರು.
ಯುದ್ಧ ಮುಗಿದ ಬಳಿಕ ಅರ್ಜುನನು ರಥದಿಂದ ಇಳಿದ ನಂತರ, ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ರಥದಿಂದ ಇಳಿದ ತಕ್ಷಣವೇ ಆ ರಥ ಭಸ್ಮವಾಯಿತು. ಆಗ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು, “ಇಲ್ಲಿಯವರೆಗೆ ನಾನು ನಿನ್ನನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುತ್ತಿದ್ದೆ” ಎಂಬ ರಹಸ್ಯವನ್ನು ತಿಳಿಸಿದರು.
ಮಹಾಭಾರತ ಯುದ್ಧದ ೩೬ ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರು ಅವತಾರ ಸಮಾಪ್ತಿ ಮಾಡಿಕೊಂಡಾಗ, ಅರ್ಜುನ ಮತ್ತು ಪಾಂಡವರೂ ಭೂಲೋಕವನ್ನು ತೊರೆಯುವ ನಿರ್ಧಾರ ಮಾಡಿದರು.
ಅರ್ಜುನನು ದ್ವಾರಕೆಯ ಸ್ತ್ರೀಯರು ಮತ್ತು ಸಂಪತ್ತನ್ನು ತನ್ನೊಂದಿಗೆ ಕರೆದುಕೊಂಡು ಹೊರಟನು. ಆದರೆ ಮಾರ್ಗಮಧ್ಯದಲ್ಲಿ ಕೆಲವು ದರೋಡೆಕೋರರು ಎಲ್ಲವನ್ನೂ ಕಸಿದುಕೊಂಡರು. ಮಹಾರಥಿಯಾದ ಅರ್ಜುನನಿಗೆ ಆ ಸಮಯದಲ್ಲಿ ತನ್ನ ಗಾಂಡೀವ ಧನುಸ್ಸಿಗೆ ನಾರನ್ನು ಕೂಡ ಹೇರಲು ಸಾಧ್ಯವಾಗಲಿಲ್ಲ.
ಆಗ ಮಹರ್ಷಿ ವ್ಯಾಸರು, “ನಿನ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಶಕ್ತಿಯೂ ಶ್ರೀಕೃಷ್ಣರೊಂದಿಗೆ ಹೋಗಿಬಿಟ್ಟಿದೆ” ಎಂದು ತಿಳಿಸಿದರು. ನಂತರ ಪಾಂಡವರು ದ್ರೌಪದಿಯೊಂದಿಗೆ ಈ ಭೂಲೋಕವನ್ನು ತ್ಯಜಿಸಿದರು.
ರಾಧೇ ರಾಧೇ 🌸🙏🏻
