भारतात जात ही भेदभाव आणि विभक्तीकरणाची जननी आहे. भारतात जात हे विभागणी आणि विभक्ततेचे मूळ आहे. यामुळे वेगवेगळ्या जातींमध्ये संवादाचा अभाव निर्माण होतो. वेगवेगळ्या जाती किंवा गट स्वकेंद्रित असतात आणि इतरांना ते आपल्या मार्गातील अडथळा मानतात. ते नेहमी स्वतःलाच सर्वोच्च पवित्र समजतात. त्यामुळे, सामुदायिक भोजन क्वचितच घडते. त्यात कोणतीही भावनिक किंवा बौद्धिक प्रेरणा नसते. जरी सहकार्य असले, तरी ते परस्पर अनन्य स्वरूपाचेच राहते. त्यांच्या वृत्तीत कोणताही बदल होत नाही. मुक्तीदाता विशेषांक संदर्भ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर संपूर्ण वांग्मय. खंड-16, पृ. 204 जातीमुळे विविधतेला अडथळा येतो. जात बदलावर निर्बंध घालते. कधीकधी अशी वेळ येते, जेव्हा समाजाला संकटापासून स्वतःचे संरक्षण करण्यासाठी आपली सर्व संसाधने एका ठिकाणाहून दुसऱ्या ठिकाणी हलवावी लागतात. उदाहरणार्थ, जेव्हा युद्धासारखे संकट उद्भवते, तेव्हा समाजाला आपली सर्व संसाधने लष्करी कारवाईकडे वळवणे आवश्यक ठरते. युद्धात प्रत्येकाने लढलेच पाहिजे. प्रत्येकाने सैनिक बनले पाहिजे, पण जातीच्या तत्त्वानुसार हे शक्य आहे का? स्पष्टपणे, तसे नाही. भारतीय इतिहासात टिकून असलेल्या पराभवाच्या परंपरेसाठी जातीव्यवस्था जबाबदार आहे. जातीव्यवस्था सामान्य जनतेच्या गतिशीलतेवर निर्बंध घालते. मुक्तीदाता विशेषांक संदर्भ डॉ बाबासाहेब आंबेडकर संपूर्ण वांग्मय खंड-6, पृ. 94-95 #😇प्रेरणादायक डायलॉग व्हिडिओ #bhimsenik #💙 भीमसैनिक 💙 #🙂Positive Thought #🪷बुद्धांची तत्वे📜