ShareChat
click to see wallet page
search
#🧠 ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ & ಕರೆಂಟ್ ಅಫೇರ್ಸ್ 🧠 #💯ಎಕ್ಸಾಮ್ ಪ್ರಶ್ನೋತ್ತರ 💯 #👍 ಸ್ಪರ್ಧಾ ಸ್ಫೂರ್ತಿ 👍 #💡 Exam Motivation 💡
🧠 ಸಾಮಾನ್ಯ ಜ್ಞಾನ & ಕರೆಂಟ್ ಅಫೇರ್ಸ್ 🧠 - * ~ ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರು- * ೧. ಆಡಳಿತ ( Administration ) * ಸ್ಥಾಪಕ * ರಾಜಧಾನಿ : ಎರಡನೇ ತೈಲಪ ( ಕ್ರಿ.ಶ. 973 ರಲ್ಲಿ ರಾಷ್ಟ್ರಕೂಟರ ಕೊನೆಯ ಅರಸ ಎರಡನೇ ಕರ್ಕನನ್ನು ಸೋಲಿಸಿ ಈ ವಂಶವನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಿದನು ) . : ಆರಂಭದಲ್ಲಿ ಮಾನ್ಯ ಭೇಟವಾಗಿತ್ತು , ನಂತರ ಮೊದಲನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರನು ರಾಜಧಾನಿಯನ್ನು ಕಲ್ಯಾಣಕ್ಕೆ ( ಇಂದಿನ ಬಸವಕಲ್ಯಾಣ , ಬೀವರ್ ಜಿಲ್ಲೆ ) ಬದಲಾಯಿಸಿದನು . * ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಅರಸ : ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ( ಕ್ರಿ.ಶ. 1076 - 1126 ) . ಈತ ಅತ್ಯಂತ ಪರಾಕ್ರಮಿ ಮತ್ತು ದೀರ್ಥಕಾಲ ಆಡಳಿತ ನಡೆಸಿದ ರಾಜ . ಈತ ತನ್ನ ಪಟ್ಟಾಭಿಷೇಕದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ಕ್ರಿ.ಶ. 1076 ರಲ್ಲಿ “ ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ ” ಯನ್ನು ಆರಂಭಿಸಿದನು . * ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ : ರಾಜನೇ ಸರ್ವೋಚ್ಚ ಅಧಿಕಾರಿಯಾಗಿದ್ದದ್ದನು . ಸಾಮ್ರಾಜ್ಯವನ್ನು ಮಂಡಲಗಳು ( ಪ್ರಾಂತ್ಯಗಳು ) , ಸಾಡುಗಳು ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡೆಸಲಾಗಿತ್ತು . ಗ್ರಾಮದ ಉಸ್ತುವಾರಿಯನ್ನು ' ಗಾವುಂಡ ' ( ಗೌಡ ) ನೋಡಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಿದ್ದನು . ೩. ಸಾಹಿತ್ಯಕ ಕೊಡುಗೆಗಳು ( Literature ) | ಕಲ್ಯಾಣದ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಕನ್ನಡ ಮತ್ತು ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯಕ್ಕೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ಸಂದಿದೆ . ಈ ಕಾಲವನ್ನು ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ ಕಾಲವೆಂದೂ ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . B. ಸಂಸ್ಕೃತ ಸಾಹಿತ್ಯ : A. ಕನ್ನಡ ಸಾಹಿತ್ಯ : 1. ರನ್ನ ( ಕವಿಚಕ್ರವರ್ತಿ ) : ಈ ವಂಶದ ಆರಂಭದ ರಾಜರಾದ ಎರಡನೇ ತೈಲಪ ಮತ್ತು ಸತ್ಯಾಶ್ರಯನ ಆಸ್ಥಾನ ಕವಿಯಾಗಿದ್ದನು . ಇತನ ಪ್ರಮುಖ ಕೃತಿಗಳು : • - ಗದಾಯುದ್ಧ ( ಸಾವಸಭೀಮ ವಿಜಯಂ ) - ಸತ್ಯಾಶ್ರಯನನ್ನು ಭೀಮನಿಗೆ ಹೋಲಿಸಿದ್ದಾನೆ . ಆಜಿತನಾಥ ಪುರಾಣ ತೀರ್ಥಂಕರರ ಚರಿತ್ರೆ ) . - ( ಜೈನ ಧರ್ಮದ ಎರಡನೇ 2. ದುರ್ಗಸಿಂಹ : ಈತ ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಮಂತ್ರಿಯಾಗಿದ್ದನು . ಈತ ವಿಷ್ಣುಶರ್ಮನ ಸಂಸ್ಕೃತ ಪಂಚತಂತ್ರವನ್ನು ಆಧರಿಸಿ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ “ ಪಂಚತಂತ್ರ ” ವನ್ನು ಚಂಪೂ ಶೈಲಿಯಲ್ಲಿ ಬರೆದನು . 3. ನಯಸೇನ : “ ಧರ್ಮಾಮೃತ ' ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ಬರೆದನು . ( ಶುದ್ಧ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ಬರೆದ ಹೆಗ್ಗಳಿಕೆ ಈತನದು ) . 4. ಬ್ರಹ್ಮಶಿವ : “ ಸಮಯ ಪರೀಕ್ಷೆ ” ಎಂಬ ಕೃತಿಯನ್ನು ರಚಿಸಿದನು . 5. ವಚನ ಸಾಹಿತ್ಯದ ಉಗಮ : ಇದೇ ಕಾಲದಲ್ಲಿ ಜಗಜ್ಯೋತಿ ಬಸವಣ್ಣನವರು , ಅಲ್ಲಮಪ್ರಭು , ಅಕ್ಕಮಹಾದೇವಿ ಮುಂತಾದ ಶರಣರು ಕಲ್ಯಾಣದಲ್ಲಿ ಕ್ರಾಂತಿ ನಡೆಸಿ , ಸರಳ ಕನ್ನಡದಲ್ಲಿ ವಚನಗಳನ್ನು ರಚಿಸಿದರು . ಕಲ್ಯಾಣವು “ ಅನುಭವ ಮಂಟಪ ” ದ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು . 3. ಕಲೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತು ಶಿಲ್ಲ ( Art & Architecture ) 1. ಬಿಲ್ದಾಣ : ಕಾಶ್ಮೀರದ ಕವಿಯಾದ ಈತ ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನದಲ್ಲಿದ್ದನು . ತನ್ನ ಆಶ್ರಯದಾತನಾದ ರಾಜನ ಜೀವನ ಚರಿತ್ರೆಯನ್ನು “ ವಿಕ್ರಮಾಂಕದೇವ ಚರಿತಂ ” ಎಂಬ ಕಾವ್ಯದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿದ್ದಾನೆ . 2 . ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ : ಈತನೂ ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ನ್ಯಾಯಪಂಡಿತ . ಯಾಜ್ಜಬಲಕ್ಯ ಸ್ಮೃತಿಗೆ ವ್ಯಾಖ್ಯಾನ ರೂಪದಲ್ಲಿ “ ಮಿತಾಕ್ಷರ ಸಂಹಿತೆ ” ( Mitakshara Laws ) ಎಂಬ ಕಾನೂನು ಗ್ರಂಥವನ್ನು ಬರೆದನು . ಇದು ಇಂದಿಗೂ ಹಿಂದು ಉತ್ತರಾಧಿಕಾರ ಕಾನೂನಿಗೆ ಮೂಲ ಆಧಾರವಾಗಿದೆ . 3. ಮೂರನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ : ಈತ ಸ್ವತಃ ರಾಜನಾಗಿದ್ದು , “ ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ ' ( ಅಭಿಲಾಷಿತಾರ್ಧ ಚಿಂತಾಮಣಿ ) ಎಂಬ ವಿಶ್ವಕೋಶದಂತಿರುವ ( Encyclopedia ) ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಸಂಸ್ಕೃತ ಗ್ರಂಧವನ್ನು ಬರೆದನು . Kannada Gk study ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪ ಶೈಲಿಯನ್ನು “ ಗದಗ ಶೈಲಿ ” ಅಥವಾ “ ಕಲ್ಯಾಣ ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿ ” ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ . ಇದು ಬಾದಾಮಿ ಚಾಲುಕ್ಯರ ಮತ್ತು ಹೊಯ್ಸಳರ ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಪದ ನಡುವಿನ ಕಂಡಿಯಾಗಿದೆ . ಇವರು ಮೃದುವಾದ ಬಳಪದ ಕಲ್ಲನ್ನು ( Soapstone ) ಬಳಸಲು ಆರಂಭಿಸಿದರು . ಪ್ರಮುಖ ಲಕ್ಷಣಗಳು : * ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ಗರ್ಭಗ್ರಹದ ವಿನ್ಯಾಸ . * ಅತ್ಯಂತ ಸುಂದರವಾಗಿ ಕೆತ್ತಲ್ಪಟ್ಟ ಮತ್ತು ನಯಗೊಳಿಸಿದ ಕಂಬಗಳು ( Lathe - turned pillars ) . * ಮದನಿಕಾ ಅಥವಾ ಶಿಲಾಬಾಲಿಕೆಯರ ವಿಗ್ರಹಗಳ ಕೆತ್ತನೆ . * ಆಲಂಕಾರಿಕ ದ್ವಾರಬಂಧಗಳು . ಪ್ರಮುಖ ದೇವಾಲಯಗಳು ( KPSC ಪರೀಕ್ಷೆಗಳಲ್ಲಿ ಪದೇ ಪದೇ ಕೇಳಲಾಗುವ ಪ್ರಶ್ನೆಗಳು ) ದೇವಾಲಯದ ಹೆಸರು ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ ತ್ರಿಕೂಟೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಕಾಸಿವಿಶ್ವೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಮಲ್ಲಿಕಾರ್ಜುನ ದೇವಾಲಯ ಸಿದ್ದೇಶ್ವರ ದೇವಾಲಯ ಡಂಬಳದ ದೊಡ್ಡಬಸಪ್ಪ ದೇವಾಲಯ ಸ್ಥಳ / ಜಿಲ್ಲೆ ಇಟಗಿ ( ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ ) ಗಡಗ ಲಕ್ಕುಂಡಿ ( ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ ) ಹಾವೇರಿ ಕುರುವತ್ತಿ ( ಬಳ್ಳಾರಿ / ವಿಜಯನಗರ ) ಡಂಬಳ ( ಗದಗ ಜಿಲ್ಲೆ ) Quick Facts ( KEA | KPSC ಪರೀಕ್ಷಾ ದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ನೆನಪಿಡಿ ) ವಿಶೇಷತೆ ಇದನ್ನು “ ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ” ಎಂದು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ . ಇದನ್ನು ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ದಂದನಾಯಕನಾದ “ ಮಹಾದೇವ ' ಎಂಬಾತ ಕಟ್ಟಿಸಿದನು . ಇಲ್ಲಿನ ಸರಸ್ವತಿ ಮೂರ್ತಿ ಮತ್ತು ಕೆತ್ತದ ಕಂಬಗಳು ಗದಗ ಶೈಲಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಉದಾಹರಣಿ . ಇದು ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಲಿಯ ಪ್ರೌಡಿಮಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ . ಲಕ್ಕುಂಡಿ ಇವರ ಪ್ರಮುಖ ಕಲಾ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿತ್ತು . ಚಾಲುಕ್ಯ ಶೈಲಿಯ ಸುಂದರ ಎಕಕೂಟಾವಲ ದೇವಾಲಯ . ಇಲ್ಲಿನ ಮದನಿಕೆಯರ ಕೆತ್ತನೆ ಮತ್ತು ವಾಸ್ತುಶಿಲ್ಲ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ . ಇದು ವಿಶಿಷ್ಟವಾದ 24 ಕೋನಗಳ ನಕ್ಷತ್ರಾಕಾರದ ( Stellar ) ತಳಹದಿಯನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ . 1. ಮತಾಕ್ಷರ ಸಂಹಿತೆ ಬರೆದವರು ಯಾರು ? - ವಿಜ್ಞಾನೇಶ್ವರ ( ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯನ ಆಸ್ಥಾನ ) . 2. “ ದೇವಾಲಯಗಳ ಚಕ್ರವರ್ತಿ ” ಎಂದು ಯಾವ ದೇವಾಲಯವನ್ನು ಕರೆಯುತ್ತಾರೆ ? - ಇಟಗೆಯ ಮಹಾದೇವ ದೇವಾಲಯ . 3. ವಿಕ್ರಮ ಶಕೆ ಆರಂಭವಾದ ವರ್ಷ ಯಾವುದು ? - ಕ್ರಿ.ಶ. 1076 ( ಆರನೇ ವಿಕ್ರಮಾದಿತ್ಯ ) . 4. ಚಾಲುಕ್ಯರ ಕಾಲದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಎಸೈಕ್ಲೋಪೀಡಿಯಾ ( ವಿಶ್ವಕೋಶ ) ಯಾವುದು ? - ಮಾನಸೋಲ್ಲಾಸ ( ಬರೆದವರು : ಮೂರನೇ ಸೋಮೇಶ್ವರ ) . 5. ಕನ್ನಡದ ಪ್ರಥಮ ಪಂಚತಂತ್ರ ಬರೆದವರು ಯಾರು ? - ದುರ್ಗಸಿಂಹ , - ShareChat