🚩 पहिल्या भागातून सविस्तर पुढे ✍️ नियमाप्रमाणे छत्रपती संभाजी महाराजांच्या मृत्यूनंतर त्यांचे पुत्र शाहू राज्यावर बसावयास हवे होते. महाराणी येसूबाई यांनी आग्रह केला असता तर छोट्या शाहूला राज्याभिषेकही झाला असता पण तत्कालीन परिस्थिती पाहता त्यांच्या लक्षात आले की स्वराज्य टिकवायचे असेल तर मुलाच्या प्रेमापेक्षा कर्तव्याला जास्त महत्व दिले पाहिजे. त्या काळात रायगडावर छत्रपती संभाजी महाराजांचे धाकटे बंधू राजाराम महाराज यांना मानणा-या सरदारांची संख्या मोठी होती. त्यामुळे नियमाप्रमाणे शाहू महाराजांना जर राज्यावर बसवले तर काही सरदार बंड करतील, सैन्याचे दोन भाग पडतील आणि हे अंतर्गत बंड औरंगजेबाला स्वराज्याचा घास मिळवून देण्यास मदत करेल अशी त्यांना भीती वाटली त्यामुळे त्यांनी पुत्रप्रेम बाजूला सारून आपले दीर राजाराम महाराज यांना गादीवर बसवले व स्वतः त्यांच्या वतीने काम करण्यास सुरुवात केली. आज लोकशाहीच्या नावाखाली आपल्याच मुला-नातवंडांना पुढे आणणारे नेते पाहिले की येसूबाईंची महानता लगेच लक्षात येते. महाराणी येसूबाई यांचा त्याग इथेच संपत नाही. उलट तो त्याग इथे सुरू होतो. त्यांच्या असीम त्यागाचे दुसरे उदाहरण तर एकमेवाद्वितीय असेच म्हणावे लागेल. छत्रपती संभाजी महाराजांना ठार मारल्यावर औरंगजेबाच्या आशा पुन्हा पल्लवित झाल्या. त्याने स्वराज्याचा घास घेण्यासाठी रायगडाला वेढा दिला पण स्वराज्याचा धनी त्या वेढ्यात अडकून पडला असता तर सैन्याला एकत्र आणणार कोण हा प्रश्न होता तसेच बाहेर मोकाट असलेल्या औरंगजेबाच्या सैन्याने चहूबाजुनी आक्रमण करून स्वराज्याचे लचके तोडले असते आणि राजाच बंदीवान असल्याने राज्यकारभार हाकणे हे अवघड झाले असते. येसूबाईंची त्यावर उपाय काढला. त्यांनी राजाराम महाराजांना सुचवले की त्यांनी रायगडच्या वेढ्यातून बाहेर पडून जिंजीच्या किल्यात तळ ठोकावा व रायगड वेढ्यात अडकल्याने संपूर्ण राजधानीच जिंजीला हलवावी, असे केल्याने रायगडाचे महत्व कमी होऊन या वेढ्यातून औरंगजेबाला फारसे काही गवसणार नाही आणि स्वराज्याचा कारभार व्यवस्थित हाकता येईल. म्हणजे स्वराज्य राखण्यासाठी त्या स्वतःला तोफेच्या तोंडी द्यायला तयार होत्या. कल्पना बिनतोड होती पण आपल्या मातेसमान वहिनीला आणि छोट्या शाहूला वेढ्यात एकटे सोडून निघून जाणे हे राजाराम महाराजांना पटेना पण येसूबाईंनी राजाने नात्यांपेक्षा कर्तव्याला जास्त महत्व दिले पाहिजे तरच राज्य चालते हे त्यांना पटवून दिले. अखेर जड अंत:करणाने राजाराम महाराजांनी रायगड सोडला आणि येसूबाईंच्या सत्वपरिक्षेला सुरुवात झाली.....✍️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

२८ फेब्रुवारी १७३८ धारावीचा किल्ला....🚩 वसईच्या किल्ल्याचे नाक म्हणून ओळखला जाणारा धारावी किल्ला हा भाइंदर जवळ आहे.... चिमाजी आप्पांच्या वसई मोहीमेत या किल्ल्याने महत्वाची भूमिका वठवली होती इ.स १७३७ मध्ये मराठे व पोर्तुगिज यांच्यात पेटलेल्या वसईच्या युध्दामुळे धारावी बेटाला महत्व आले धारावी किल्ला हा वसईच्या किल्ल्या समोर आहे एका बाजूला वसईची खाडी तर दुसऱ्या बाजूला अरबी समुद्रयामुळे धारावी किल्ल्याचे स्थान वसई मोहीमेत अतिशय महत्वाचे होते या किल्ल्यावरुन वसईच्या पोर्तुगिजांना समुद्र व खाडीमार्गे मिळणारी रसद तोडणे शक्य होते तसेच वसई किल्ल्यावर लक्ष ठेवणे व मारा करणे धारावी किल्ल्याच्या उंचीमुळे सहज शक्य होते... १२ एप्रिल १७३७ मध्ये मराठ्यांनी धारावी बेटावर हल्ला केला आणि घाइघाइत धारावी किल्ला बांधायला घेतला पोर्तुगिजांना मराठ्यांच्या किल्ला बांधण्याची बातमी लगेच कळली व पुढील धोका ओळखून त्यांनी हल्ला करुन धारावी बेट व अर्धवट बांधकाम झालेला किल्ला ताब्यात घेतला आणि किल्ला बांधून पुर्ण केला.... वसई किल्ल्याच्या दृष्टीने मराठ्यांना “धारावी किल्ला” जिंकून घेणे आवश्यक होते म्हणून ३० नोव्हेंबर १७३७ रोजी मराठ्यांनी ४००० हशम व १०० घोडेस्वारांच्या मदतीने धारावी किल्ला जिंकला त्यानंतर पोर्तूगिजांनी २८ फेब्रुवारी १७३८ च्या निकराच्या युद्धात धारावी किल्ला परत एकदा जिंकून घेतला पुन्हा चिमाजी आप्पांनी ९ मार्च १७३८ ला जातीने किल्ला घेण्याचा अयशस्वी प्रयत्न केला हा पराभव जिव्हारी लागल्यामुळे मराठे व पोर्तुगिज यांच्यातील संघर्ष वर्षभर चालू होता शेवटी ६ मार्च १७३९ रोजी मराठ्यांनी परत धारावीचा किल्ला जिंकून घेतला इ.स १८१८ मध्ये या किल्ल्याचा ताबा इंग्रजांकडे गेला.... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

महाराष्ट्रात अनेक प्रसिद्ध ऐतिहासिक गडकिल्ले आहेत या गडांशी सातवाहनांपासून ते छत्रपती शिवाजी महाराजांपर्यंत अनेकांचं नात आहे ज्या गडकिल्ल्यांचा इतिहास इतिहासकारांनी मांडला ते गडकिल्ले महाराष्ट्रात प्रसिद्ध झाले....; मात्र इतिहासामध्ये महत्त्वाची कामगिरी करूनही महाराष्ट्राच्या कानाकोपऱ्यातले अनेक किल्ले प्रसिद्धी पासून वंचित राहिले, त्या पैकीच एक म्हणजे राजधानी सातारा जिल्ह्यातील पाटण जवळील किल्ला “दातेगड”...🚩 चारही बाजूंनी नैसर्गिक काळ्या कातळाची तटबंदी लाभलेल्या दातेगडाचं वैशिष्ट्यं म्हणजे या गडावरील बऱ्याच वास्तू दगडात खोदून तयार केल्यात..सह्याद्रीच्या माथ्यावर तलवारीचा भव्य आकार असलेली विहीर हेही याचं प्रमुख वैशिष्ट्य.... हा किल्ला काही काळ मोगलांच्या अधिपत्याखाली होता गडाच्या पश्चिम बाजूस भग्न प्रवेशद्वार आहे या गडावर तलवारीचा आकार असलेली भव्य विहीर आहे ती इतिहासकालीन शिल्पकलेची चुणूक दाखवते किल्ल्याच्या पश्चिम टोकावर अखंड खडकात खोदलेली ही विहीर किल्ल्याच्या दक्षिणेला आहे अखंड खडकातील विहिरीत उतरण्यासाठी ४१ पायऱ्या आहेत त्यापैकी काही पायऱ्या ढासळलेल्या अवस्थेत आहेत.. या पायऱ्यांवरून विहिरीत उतरल्यानंतर विहिरीच्या मध्यभागी पश्चिम बाजूला महादेवाचं मंदिर खोदलंय त्याचा आकार भव्य आहे आणि या वरूनच या तलवार विहिरीची भव्यता जाणवते.... 👌🏼♥️🔥 #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

सरदार रामाजी ढमाले देशमुख (राऊतराव) यांच्या तैलचित्र अनावरणाचा कार्यक्रम अक्कलकोट चे राजेसाहेब मालोजीराजे भोसले यांच्या हसते पार पडला. या प्रसंगी अनेक शिवकालीन सरदार घराण्यांचे वंशज उपस्थित होते... रामाजी राव यांनी किल्ले कोरीगड हा आपल्या ताबयातील गड स्वराज्यात सामील करून भरीव योगदान दिले. अफजलखान चालून आला तेव्हा जावळीत १५०० पठाण मारले. म्हणून छत्रपती शिवाजी महाराजांनी मानाचे पान देऊन त्यांचा सत्कार केला होता. जिजाऊसाहेब यांची बहिण पुतळाबाईसाहेब या रामाजीरावांचे पुत्र अरजोजी राव यांना दिल्या होत्या. अशा पराक्रमी विराचे तैलचित्र तयार करण्यात आले.. ३५० वर्ष अंधारात असलेल्या व आज उजेडात आलेल्या या रामाजीरावांना मुजरा...🙏🚩 साभार : धैर्यशील ढमाले 🙏♥️ #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

🚩 आजचे ऐतिहासिक दिनविशेष 🚩 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 २८ फेब्रुवारी १६७३ शिवराय जावळीच्या खोऱ्यातील किल्ले प्रतापगडावर मुक्कामी यायला निघाले. आज दिनांक २८ फेब्रुवारी १६७३ साली छत्रपती शिवराय कुलदेवी भवानी मातेचे दर्शन घेण्यासाठी प्रतापगडावरती मुक्कामी आले. लवकरच किल्ले पन्हाळगड घेण्याचा मनसुबा पार पडणार होता. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 २८ फेब्रुवारी १७१४ पेशवे व आंग्रे यांच्यात सलोख्याचा तह. बहिरोपंत पिंगळे व निळो बल्लाळ चिटणीस यांची सुटका. सरखेल कान्होजी आंग्रे शाहूमहाराजांच्या पक्षात आल्याने पश्चिम किनारपट्टीवर शाहूमहाराज यांची सत्ता स्थापन झाली. 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 २८ फेब्रुवारी १७१९... “महाराणी सरकार येसूबाईसाहेब” तब्बल ३० वर्षाच्या कैदेतून मुक्तता....🙏🏻🚩 आम्ही जंग जंग पछाडले, आसवांचे आगडोंब शमविले, पण त्या अश्रूतून जन्माला आलेला भडाग्नीतून असे काही निखारे फुलले, की आम्ही पाठ भिंतीला टेके पावेतो लढलो. हुंडी खंडी भरासाठी लढणाऱ्यांनी आपल्या जीवावर उदार होत लढा उभारला अन इतिहासाला आपल्या कर्तृत्वाची दखल घेणे भाग पडले आणी यानंतर जेते म्हणून कित्येक दशकं मराठ्यांचाच इतिहासात लिहिला गेला... 🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩🏇🚩 २८ फेब्रुवारी १७७८ कोल्हापूरकरांचा साताराकरांबरोबर तह २८ फेब्रुवारी रोजी पुन्हा एकदा सटवाजी भोसले यांनी ५०० घोडेस्वार घेऊन थेट महादजीच्याच चौकीवर हल्ला चढवला. त्याठिकाणी उदाजी पवारांचा नातू मल्हारराव पवार होता. सटवाजींच्या पट्ट्याच्या घावात मल्हाररावाच्या नाकाचा शेंडा उडाला. महादजीची सात माणसे जागीच ठार झाली. वेळ पाहून सटवाजी फौज घेऊन शहरात परतले. शेवटी ५ मार्च रोजी महांकाळी तोफ कराड येथे येऊन पोहोचल्याचे वर्तमान महादजीस समजले. गेले तीन महिने कोल्हापूरास वेढा पडला होता. अतोनात जिवीत व वित्तहानी झाली होती. इकडून हैदर अलीचीही फौज अजून आली नव्हती. त्यात महांकाळी तोफ कोल्हापूरात पोहोचल्यास तटबंदी टिकाव धरु शकणार नाही हे ओळखून सेनापती येसाजी शिंद्यांनी महादजीच्या अटीवर तह करण्याचे कबूल केले. #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

किल्ले राजगडावरून शिवाजी महाराजांनी चोवीस वर्षे स्वराज्याचा कारभार पाहिला. १६६५ मधील पुरंदर तहानंतर महाराजांनी मुघली आक्रमणाच्या टप्प्यापासून दूर कोकणात असलेल्या किल्ले रायगडावर स्वराज्याची राजधानी हलवली. पुढे ६ जून १६७४ मध्ये शिवाजी महाराजांचा रायगडावर राज्याभिषेक झाला. त्यावेळी संभाजीराजांना युवराज पदाची वस्त्रे परिधान करण्यात आली... ● किल्ले रायगडाचे वर्णन करताना संभाजी महाराज म्हणतात, “आकर्णाटकदेशतो गिरिवरे सह्येप्यसह्ये परैः । दुर्गाणि क्षितिपालनाय नृपते: यो बागलाणावधि ।। आकृष्णातटमासमुद्रमभितः कृत्वा कृती दुर्गमे । दुर्गे रायरिसंज्ञके विजयते भूमीभृतामग्रणीः ।। पर्वतराशीं मध्ये श्रेष्ठ व असह्य (संत्रस्त करणारा व सहन करण्यास कठीण) अशा सह्याद्री व त्याच्या जवळील काही पर्वतापासून ते कर्नाटक देशपावेतो जी दुर्गराशी आहे ती व बागलाणच्या सीमेपासून ते संपूर्ण कृष्णानदीच्या मुखापर्यंत तेथे (समुद्रास मिळेपर्यंत) अनेक दुर्ग निर्भय करणारा हा धरणीधारक (पृथ्वीचे पालन करणारा स्वामी) शिवनृपति होता. त्याने वरील दुर्गावर आपले कर्तृत्व दाखवले. नंतर अत्यंत दुर्गम अशा ठिकाणी 'रायरी' संज्ञा (अभिधान) असलेल्या किल्ल्यास सर्व पृथ्वी वरील दुर्गामध्ये अग्रेसर करून स्वतःसही 'धरणीधराग्रणी' घडवून ‘राजाधिराज’ आणि दुर्गाच्या रायरी संज्ञेस सार्थक करून आपण विजय संपादन केला. (किल्ले रायगडावर राजधानी स्थापन करून रयतेचे सार्वभौम स्वराज्य स्थापून स्वतः श्रीछत्रपती झाले)... ● पुढे संभाजी महाराज म्हणतात, “सोयं यस्य गडो नरेन्द्रवहितैः प्रासादहम्यैरठैः । न्यरापपा (रम्यैरापण?) चत्वरैश्र्च परितः पूर्णैः सरोभिर्नवैः ।। विद्वद्वैदिक वैद्यवर्यगणकैः राद्यैश्च सन्मान्विभिः । सैन्येश्र्चापि चतुर्विधै: अगणितै: भार्ती प्रतापान्वितैः।” तोच हा या राजाचा दुर्ग (राजधानी किल्ले रायगड) नरेंद्रांनी वहित असलेला राजवाडा, उत्तुंग निवासे व अट्टालिका व रम्य बाजारपेठा आणि चौकांनी वेढलेला आहे व पाण्याने परिपूर्ण भरलेल्या सरोवरांनी आणि विद्वान, वैज्ञानिक, धन्वंतरी, श्रेष्ठ गणिती इत्यादी आपल्या मंत्रीगणासह, ससैन्य असंख्य चतुरंग बळासह परमप्रतापी समन्वित सामर्थ्यासह शोभिवंत दिसत आहे... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

एलिफंटा बेटाजवळ किल्ला बांधायचा प्रयत्न : छत्रपती संभाजी महाराज... ● सुरतकर इंग्रज मुंबईकर इंग्रजांना कळवतात, "सिद्दी आणि इंग्रजांसमोर टिकाव धरता यावा म्हणून संभाजी महाराजांनी अरबांशी दोस्ती करून त्यांचे साहाय्य घेतले. जंजिऱ्याला वेढा घालण्यापूर्वीच महाराजांनी 'एलिफंटा' जवळचे एक बेट घेऊन तेथे कोट बांधण्यास सुरुवात केली होती. जंजिऱ्याचा वेढा चालू असतानाच त्यांनी समुद्रावरून इंग्रज आणि पोर्तुगिज यांना घालवून देण्याचे ठरविले होते... ● मुंबईचा गव्हर्नर रिचर्ड केजविन याने इंग्लंडच्या आपल्या चार्ल्स राजाला संभाजी राजे व पोर्तुगिज यांच्यातील लढाईची माहिती कळवली. २८-०१-१६८४ च्या पत्रात केजविन लिहितो, "आपल्या शेजारी असलेल्या संभाजीराजें सारख्या बलवान राजाने पोर्तुगीजांचा ४० मैल लांबीचा प्रदेश बेचिराख करून लिंगभेद न मानता ख्रिश्चनांची कत्तल केली आहे. आता तर त्याने आपल्या ताब्यातील एलिफंटा आणि करंजाही घेतले आहे. तीस हजार सैन्य घेऊन आपला बलवान शेजारी संभाजीराजे सरहद्दीवर आपल्याला धमकी देत आहे. आमच्या जवळ फक्त १५० इंग्रज आणि २०० काळे टोपीवाले आहेत. संभाजीराजांनी आमच्याकडून ४०० पिंपे बंदुकीची दारू, ६० मोठ्या तोफा, ४००० पौंड कथिल, ४०० वार कापड, १५० लहान बोटी आणि ०१ मोठी बोट इत्यादी गोष्टींची मागणी केली आहे. या गोष्टी पुरविल्या नाहीत तर राजाने आपला नाश करण्याची धमकी दिली आहे..." शिवाजी महाराजांनी जसे मुंबई जवळचे खांदेरी बेट ताब्यात घेऊन इंग्रजांच्या आरमारी हालचालींना लगाम घातला. तसाच प्रयत्न संभाजी महाराजांनी मुंबई जवळचे इंग्रजांच्या ताब्यात असलेले एलिफंटा आणि करंजा बेट घेऊन केला, त्यावर कोट बांधण्यास सुरूवात करून त्यांनी मुंबईकर इंग्रजांना हवालदिल करून सोडले... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

२८ फेब्रुवारी १७१९... “महाराणी सरकार येसूबाईसाहेब” तब्बल ३० वर्षाच्या कैदेतून यांची मुक्तता....🙏🏻🚩 आम्ही जंग जंग पछाडले, आसवांचे आगडोंब शमविले, पण त्या अश्रूतून जन्माला आलेला भडाग्नीतून असे काही निखारे फुलले, की आम्ही पाठ भिंतीला टेके पावेतो लढलो. हुंडी खंडी भरासाठी लढणाऱ्यांनी आपल्या जीवावर उदार होत लढा उभारला अन इतिहासाला आपल्या कर्तृत्वाची दखल घेणे भाग पडले. आणी यानंतर जेते म्हणून कित्येक दशकं मराठ्यांचाच इतिहासात लिहिला गेला. पण तरी काही जुने प्रश्न मार्गी लागणे बाकी होते, याची सुरवात झाली ती राजमातेच्या सुटकेच्या तयारीतून... राजमाता येसूबाई यांच्या सुटकेसाठी त्यांचे पुत्र छत्रपती शाहूंच्या अधिपत्याखाली आणि खंडेराव दाभाडे तसेच शंकराजी मल्हार व सय्यद हुसेन अली यांच्या नेतृत्वात ३५००० ची मोठी फौज दिल्लीला रवाना झाली , बादशाह फारुखसियर ने येसूबाई व इतर राजबंदी यांच्या सुटकेच्या अटी मान्य केल्यातर ठीक नाहीतर बादशाह बाजूला करावा असा ठराव होता... मराठे दिल्लीत पोचले आणि त्यांनी दिल्ली शहराचा ताबा घेऊन दिल्ली च्या किल्ल्याला वेढे दिले शंकराजी मल्हार आणि हुसेन अली ने शाहूराजांच्या मागण्या बादशहा समोर मांडल्या त्या बादशाह ने अमान्य केल्या त्यावेळी तिथे दोन्ही बाजूंमध्ये अश्लील शिवीगाळ झाली. दरम्यानच्या काळात दिल्लीमध्ये बादशहा समर्थकांनी मोठी दंगल घडवून आणली ज्यामध्ये २००० मराठे मारले गेले ज्यात सेनापती संताजी भोसले सुद्धा होते या गोष्टीमुळे मराठे चवताळले. बादशाह ऐकत नाही हे बघून दुसरा पर्याय म्हणजे बादशहा हटवण्याचे निश्चित झाले... २७ फेब्रुवारी १७१९ ला लाल किल्ल्यातली सगळी बादशाही फौज आणि पहारेकरी हटवण्यात आले, मराठे आणि हुसेन अलीने स्वतःची माणसे नेमली २८ तारखेला हरम (शयनकक्षात) मध्ये लपलेल्या फारुखसियर बादशाह ला पकडून दरबारात आणले गेलॆ कुतुब उल मुल्क सय्यद अलीने बादशहाचे डोळे काढले आणि बादशहाला बंदीखान्यात टाकले रफी ऊत दर्जत ला नवीन बादशाह घोषित करण्यात आले. व ३० वर्षांचा राजबंदी नावाच्या सोनेरी कुंपणातून राजमाता येसूबाईसाहेबांची सुटका झाली... पुढे १९ एप्रिल १७१९ रोजी बादशाह फारुखसियर चे मुंडके कापून त्याला संपवण्यात आले नवीन बादशहा रफी ऊत दर्जत कडून मराठ्यांनी त्यांच्या मागण्या मान्य करून घेतल्या व कागदोपत्री येसूबाईंची सुटका झाली आणी मराठे पुन्हा साताऱ्याला परतले... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

“तुळापूरीचा महात्मा”....🙏🏼🚩 बलिदाने इतिहास रंगला तुमच्या पानोपान, तुम्हीच ठेविले स्वातंत्र्याचे फडकत उंच निशाण, तुम्हीच संतांची, मतिमंतांची, बलवंतांचीखाण, तुम्हीच ठेविला कर्मयोगमय जागृत यज्ञमहान ।। मातीच्या चित्रात ओतलेविजयवंत तूम्ही प्राण, मराठमोळी वाणी वर्णी वेदांताचे ज्ञान, पंढरीत नांदले अखंडित भक्तीचे जयगान, ब्रीद न सुटले झुंझारांचे रणी होते निर्वाण ।। वज्रापुढती अभंग ठरले तुमचेच ना पाषाण, काळालाही जिंकून गेले इथले प्रज्ञावान, मानवतेचे समतेचे तूम्ही एकच आशास्थान, पराक्रमावर तुमच्या विसंबे अखंड हिंदुस्थान ।। “शक्तिपीठ तुळापुरी एक वादळ निजले.. मराठ्यांच्या इतिहासातले एक पान भिजले...” #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त

रायगड जिल्ह्यात महाड तालुक्यातील पिंपळवाडी गावातला “किल्ला कांगोरी गड/मंगळगड”...🚩 रायगड जिल्ह्यामधील काही किल्ले हे सर्वसामान्य आणि डोंगर भटक्यांना चिरपरिचित आहेत तर काहींची ओळखही अनेकांना नाही अशाच किल्ल्यापैकी असलेला किल्ला म्हणजे कांगोरीगड... कांगोरी गड चंद्रराव मोर्‍यांनी जावळीच्या खोर्‍यात बांधला त्याचा उपयोग घाटमार्गाच्या संरक्षणासाठी व टेहाळणीसाठी केला गेला.. जानेवारी १६५६ रोजी शिवाजी महाराजांनी जय्यत तयारीनीशी जावळीवर हल्ला केला व जावळी ताब्यात घेतली त्याबरोबर कांगोरी गड, ढवळगड, रायरी किल्लेही महाराजांच्या ताब्यात आले मुरारबाजी सारखा कसलेला योध्दा मिळाला कांगोरीगडाची डागडूजी करुन त्याचे नाव बदलून ‘‘मंगळगड’’ ठेवले... स्वराज्यांची राजधानी रायगडच्या जवळ असल्यामुळे याचा उपयोग राजकीय गुन्हेगारांना तुरुंगवासात ठेवण्यासाठी केला गेला.. संभाजी महाराजांचा वध केल्यावर औरंगजेबाने इतकादरखान उर्फ जुल्फीकारखानास रायगड घेण्यास सांगितले रायगडची नाकेबंदी करण्यासाठी मार्च १६८९ मध्ये खानाने आजूबाजूचे किल्ले व प्रदेश ताब्यात घेतला त्यावेळी मंगळगड मोघलांच्या ताब्यात गेला इ.स १६९० मध्ये छत्रपती राजाराम महाराजांचे अमात्य रामचंद्रपंत यांनी ‘मंगळगड’ जिंकून घेतला इ.स १८१७ मध्ये सरदार बापू गोखल्यांनी मद्रास रेजीमेंट मधील कर्नल हंटर व मॉरीसन या इंग्रज अधिकार्‍यांना अटक करुन मंगळगडावर तुरुंगवासात ठेवले होते इ.स १८१८ मध्ये कनेल पॉथर या इंग्रजाने हा किल्ला जिंकला... सह्याद्रीतल्या घाटमार्गावर लक्ष ठेवण्यासाठी अनेक किल्ले बांधले गेले त्यापैकी मंगळगड/ कांगोरीगड जावळीच्या खोर्‍यातील एका उंच पहाडावर बांधण्यात आला महाबळेश्वर, मकरंदगड, मंगळगड, चंद्रगड, प्रतापगड, कावळा किल्ला व पारघाटाचे प्रचंड पहाड यांच्या दाटीत जावळीच खोर वसलेल आहे हा भाग उंच पहाड घनदाट जंगल व खोल दर्‍यांनी नटलेला आहे... #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩मी शिवबा भक्त #🚩शिवरायांचे भक्त