"आम्ही पुस्तक नाही, आम्ही पूर्ण इतिहास वाचलाय. आम्ही मराठा आहोत. त्यांचे वंशज आम्ही. त्यांची आठवी बायको माझ्या घराण्याची होती." ९ वी पास असलेला आमदार आणि लोकप्रतिनिधी यांचा हा माज आहे. जातीचा, सत्तेचा आणि राजकीय शक्तीचा माज. अशा लोकप्रतिनिधींकडून आपण काय अपेक्षा करावी? दादागिरी, शिवीगाळ, आई-बहीण काढणे ? जातीय विषाने भरलेल्या महाराष्ट्रात हे काही नवीन नाही. पण ९ वी पास असलेल्या या आमदारांची वैचारिक उंची काय असेल? हेच आमदार म्हणतात की त्यांनी "शिवाजी कोण होता" हे पुस्तक वाचलं आहे. कदाचित वाचलं असेलही, पण ज्या व्यक्तीची फक्त शारीरिक वाढ झाली आहे आणि बौद्धिक वाढ मर्यादित आहे, त्या व्यक्तीची विचारक्षमता किती असू शकते? मी २०१९ साली शिवाजी विद्यापीठात पत्रकारितेचं शिक्षण घेण्यासाठी गेलो होतो. कुणी विचारलं की काय करतोस, तर मी सांगायचो “मास्टर्स करतोय, शिवाजी विद्यापीठात.” यावर काही संघाच्या विचारसरणीला बांधलेले लोक म्हणायचे “छत्रपती शिवाजी महाराज विद्यापीठ म्हणायचं.” मी हा विषय हसत-खेळत टाळायचो. पण मध्ये विद्यापीठाच्या नामांतरावरूनही मोठा वाद झाला होता,आजही काही लोक नित्य नियमाने ही मागणी करत असतात. अजुन तरी नाव शिवाजी विद्यापीठ असंच आहे. बाकी आमदार महोदय कथित ऑडिओ क्लिपमध्ये म्हणतात "अरे, गोविंद पानसरे कोण हरामखोर आहे, महाराजांना ‘शिवाजी’ म्हणणारा?" "हरामखोर" कॉम्रेड गोविंद पानसरे कोण होते, हे ९ वी पास व्यक्तीला काय कळणार? "हरामखोर" पानसरे यांनी जवळपास वीस पुस्तके लिहिली. त्यांची काही पुस्तके इतर भाषांमध्येही प्रसिद्ध झाली. त्यांनी ते पुस्तक लिहिताना निश्चितच अभ्यासपूर्वक विचार केला असेल, यात शंका नाही. छत्रपती शिवाजी महाराजांचा इतिहास अनेक पैलूंनी समावेशक आहे. त्यांच्या कारकिर्दीत त्यांनी हिंदवी स्वराज्याची स्थापना केली, अनेक किल्ले जिंकले, नवीन किल्ले बांधले, दुष्काळात शेतकऱ्यांना मदत केली आणि सर्व जातींचा सहभाग घेत खऱ्या अर्थाने रयतेचं राज्य उभं केलं. पण स्वतःला वंशज म्हणवणाऱ्या या आमदारांना हे कधी समजणार? पुस्तकाचा अर्थ “एकेरी उल्लेख म्हणजे अपमान” असा होत नाही. प्रकाशकांनीही स्पष्ट केलं आहे की पुस्तकात महाराजांचा कोणताही अपमान केलेला नाही. छत्रपती शिवाजी महाराज हे धर्मनिरपेक्ष, समाजहितकारी आणि रयतेचे खरे राजे होते. आणि एक प्रश्न काही वर्षांपूर्वी “आज के शिवाजी: नरेंद्र मोदी” हे पुस्तक प्रकाशित झालं होतं. त्या लेखकाला किंवा प्रकाशकाला असे फोन आमदार करतील का? #👌हृदयस्पर्शी फोटो #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #🤳व्हाट्सअप प्रोफाईल फोटो #😊Feeling happy #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स

अभिजनांचं सांस्कृतिक राजकारण कसं काम करतं याचं एक उदाहरण म्हणजे निळूभाऊ फुले. त्यांच्याइतका प्रतिभावान अभिनेता मराठी चित्रपटसृष्टीत दुसरा अन्य नाही. प्रागतिक, परिवर्तनवादी विचारधारेशी निळूभाऊ शेवटपर्यंत अतूट राहिले. त्यांच्या नावावर 'बाई! वाड्यावर या!' हा संवाद आजही पचवला जातो. संवाद बाजूला राहतो आणि व्यक्तीने कधीही न उच्चारलेल्या वाक्याशी त्याला जोडलं जातं. यामागे केवळ आणि केवळ त्या व्यक्तीची बदनामी करणे हाच उद्देश. निळूभाऊ तर महान अभिनेते. त्यांच्या खलनायकी किंवा इतरही व्यक्तिरेखा पाहिल्या की मला 'डॅनिएल डे लेविस' हा हाॅलिवूडचा अभिनेता आठवतो. अर्थात इथे तुलनेचा प्रश्नच नाही. दोघेही आपापल्या ठिकाणी बापच आहेत. 'चला हवा येऊ द्या!' या पांचट कार्यक्रमात हा संवाद तर कायम निळूभाऊंच्या व्यक्तिरेखेसह वापरला गेला. आपण एका महान कलाकाराची प्रतिमा त्याने कधीही न म्हटलेल्या संवादाच्या आधारे मलिन करत आहोत याचं भानही यावेळी ठेवलं जात नाही. भाऊंच्याच जागेवर एखादा अभिजन कलाकार असता तर…? सांस्कृतिक राजकारणाची परिभाषा अशा एखाद्या हीन वाक्यानेही समजून घेता येते. कलेचे, अभिनयाचे जे काही सामर्थ्य निळूभाऊंकडे होते. ते त्यांनी चित्रपट वा नाटकांतून जोरकसपणे लोकांवर बिंबवले. त्यांची अफाट क्षमता वेळोवेळी सिद्धही झाली. या क्षेत्राबाहेर त्यांनी सामाजिक कामात भरीव असे योगदान दिले. की जे आजवर कुठल्याही मराठी अभिनेत्याने दिले नाही. एका जत्रेला जाऊन आलो. एके ठिकाणी निळूभाऊंच्या आवाजाची नक्कल करत वरील संवाद लाऊडस्पिकरवर वारंवार म्हटला गेला. असेलही तुमचं यामागे काहीबाही फालतू मनोरंजन. पण हा संवाद म्हणजेच निळूभाऊंची जणू प्रतिमा होय. असच आता बिंबवलं जातंय. अभिनय क्षेत्रात तर ते ग्रेटच होते परंतु या क्षेत्रापलीकडे त्यांच्या भरीव अशा सामाजिक अथवा परिवर्तनवादी चळवळींना दिलेल्या योगदानाची, वा त्यांच्या सर्व प्रकारच्या सहभागाची या संवादाच्या मानाने बोटभरही चर्चा होऊ नये. अशा अत्यंत दांभिक समाजात आपण राहतो आहोत. सामान्य लोकांचं सोडा. पण सिनेक्षेत्रातले काॅमेडीबहाद्दरदेखील याकामी मागे नाहीत. विशेषतः निळूभाऊंनी कधीही न म्हटलेला संवाद त्यांच्या नावे चिकटवण्याची या लोकांना थोडीही लाज वाटत नाही. सांस्कृतिक राजकारणाची शैली एवढी सूक्ष्म असते. ती हळूच अशा महान लोकांची एका वाक्याच्या सहाय्याने बदनामी करते. भाऊंचं पूर्ण नाव नीळकंठ कृष्णाजी फुले. भाऊंनी समाजकार्यात अग्रेसर असलेल्या कुठल्या चळवळीला, कुठल्या माणसाला मदत केली नाही असे झाले नाही. अगदी सेटवर वावरतानाही भाऊंनी हा आपल्यापेक्षा मोठा आणि हा लहान असा कधीही बडेजाव मिरवला नाही. भाऊ कसे माणूस होते? तर भाऊ एक उत्तम माणूस होते. मला कुणी विचारलं की रंगकर्मी वा अभिनेता कसा असावा? तर मी सांगेन की भाऊंसारखा. मराठी सिनेमाचे गाॅडफादर होते भाऊ. तुम्ही गाॅडफादर या सिनेमातील मार्लन ब्रांडो या नटाचा अभिनय पहा. किती तंतोतंत ही माणसं एकमेकांशी अगदी देहबोलीसह जुळतात. निळूभाऊ राॅबर्ट डी निरो, डॅनिएल डे ल्युईस, ब्रांडो या माझ्या आवडत्या अभिनेत्यांसारखेच प्रचंड सरस वाटतात. मराठी अभिनय जगाने भाऊंना कितीतरी सर्वोच्च स्थानावर पहायला हवंय. पण भाऊ पडले फुल्यांच्या, साने गुरूजींच्या, गांधींच्या, आंबेडकरांच्या विचारसरणीचे. त्यांना तसं काही स्थान द्यावं तर त्यांनी जी विचारसरणी स्वतःच्या आचरणात कायम ठेवली तसं वागण्याची जबाबदारी येऊन पडते. आणि आताचं सामाजिक, राजकीय, सांस्कृतिक वातावरण किती दूषित आहे. हे आपण पाहतोच आहोत. भाऊ या सगळ्यात कितीतरी पुढे होते. कितीतरी पुरोगामी होते. अभिनयापुरते नव्हते भाऊ. एक उत्तम माणूस होते भाऊ. एखाद्या विकृत संवादाने भाऊंची उंची कमी होणार नाही. पण जे तो संवाद विनाकारण तोंडात ठेवतात. त्यांच्यात किती मोठी विकृती असेल? सांस्कृतिक राजकारणाचे फार सूक्ष्म पदर असतात. ते वरील अशा एका वाक्यानेही त्यातील राजकारण उलगडू शकतात. असो.… खालील फोटो ज्या 'सिंहासन' सिनेमामधील आहे. त्यातील अभिनय पहा. किती सारे Oscar लोळण घेतील. #पुनर्पोस्ट. #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #👌हृदयस्पर्शी फोटो #😊Feeling happy #🤳व्हाट्सअप प्रोफाईल फोटो #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स

तुकोबारायांचा जन्म कुणबी जातीत झाला. धर्मशास्त्रानुसार कुणबी शूद्र समजला जातो आणि शूद्राला ज्ञान घेण्याचा किंवा देण्याचा किंवा उपदेश देण्याचा अधिकार आणि लिहिण्याचा किंवा वाचण्याचा अधिकार नाही.शूद्राने ज्ञान मिळवण्याचा प्रयत्न केला तरी त्यासाठी कठोर शिक्षा मनुस्मृतीने ठोठावल्या आहेत. ज्ञान मिळवण्याचा प्रयत्न करणा-या शंबूकाचे मुंडके उडवले, तर शूद्र जातीत जन्मूनही श्रेष्ठ धनुर्धारी बनलेल्या द्रोणाचार्य, एकलव्याचा अंगठा कापून घेतो, कर्णाला सूतपुत्र म्हणून ब्रम्हास्त्रविद्या नाकारली जाते.. जर शूद्राने ज्ञान मिळवण्यासाठी प्रयत्न केले तर त्याची काय अवस्था होते ते या कथांतून सांगितलं गेलं आहे. तुकोबाराय लोकांना खरं ब्रह्मज्ञान सांगत होते. म्हणजे त्यांनी ते ज्ञान मिळवलं होतं. ते त्या ज्ञानाचा लोकांना उपदेश करत होते. *मनुस्मृतीनुसार एका कुणब्याने अशाप्रकारे ज्ञान मिळवणं, घेणं-देणं हा अक्षम्य गुन्हा होता.* तुकोबारायांना याची वारंवार जाणीव करून दिली जात होती. त्याकाळी समाजावर ज्यांचं वर्चस्व होतं, त्यांच्या वर्चस्वाला, त्यांच्या मक्तेदारीला तुकोबारायांनी आव्हान दिलं होतं. त्याचे परिणाम काय होतील याची जाणीव तुकोबारायांना निश्चितच होती. तुकोबारायांच्या काव्यात क्रांतिकारी आशय होता. धार्मिक वर्णवर्चस्वाला आव्हान होतं. हे वर्चस्व उलथून टाकण्याची क्षमता होती. धार्मिक जुलुमाविरोधात विद्रोह होता. म्हणून तर त्यांचा सतत छळ करण्यात आला आणि धर्मपिठासमोर खटला चालवून, त्यांची गाथा बुडवण्याची शिक्षा देण्यात आली. त्यांचा गाथा बुडवून त्यांचे विचार नष्ट करण्याचे प्रयत्न सातत्याने केले गेले.अजूनही ते सुरू आहेत. या पार्श्वभूमीवर तुकोबारायांनी घेतलेली भूमिका ठोस आणि खंबीर आहे. *जर ईश्वराच्या इच्छेशिवाय झाडाचं पानही हलत नाही असं तुम्ही सांगता, तर माझ्यासारख्या शूद्र जातीत जन्मलेल्या कुणब्याच्या तोंडून बाहेर पडणारं काव्य ही सुद्धा त्याचीच देन आहे. तोच माझ्या तोंडून वदवून घेतो आहे.* असं तुकोबाराय म्हणतात, *करितो कवित्व म्हणाल हे कोणी । नव्हे माझी वाणी पदरीची ।।* मी कविता करतो असं कोणी म्हणत असेलही, पण हे शब्द माझे नाहीत.माझ्या माध्यमातून परमेश्वर हे बोलतो आहे, माझ्या मुखाने बोलवून घेतो आहे. माझे शब्द, माझी वाणी, माझे काव्य हे सर्व त्याचेच आहे, मी निमित्तमात्र आहे. *माझिये युक्तीचा नव्हे हा प्रकार । मज विश्वंभर बोलवितो ।।* हा माझ्या युक्तीचा प्रकार म्हणजे माझ्या बुद्धीचं सामर्थ्य नाही, तर परमेश्वरच माझ्या तोंडून हे वदवून घेतो आहे. *काय मी पामर जाणे अर्थभेद । वदवी गोविंद तेच वदे ।।* मला पामराला त्याचे अर्थ कसे माहीत असणार ? तो पांडुरंग जे माझ्या तोंडून वदवून घेतो तेच मी बोलतो. *निमित्त मापासी बैसविलो आहे । मी तो काही नव्हे स्वामीसत्ता ।।* वजन करून, मोजून देण्यापुरता मी आहे, मी काही दुकानाचा स्वामी नाही. *तुका म्हणे आहे पाईकचि खरा । वागवितो मुद्रा नामाची हे ।।* तुकोबाराय म्हणतात मी खरा चाकरच आहे.पांडुरंगाच्या नामाची मुद्रा बाळगणारा सामान्य मी चाकरच आहे.चाकर मालकासाठी काम करतो म्हणून तो मालक होत नाही, सैनिक स्वामीसाठी लढतो म्हणून तो स्वामी होत नाही. - *जय जगद्गुरु तुकोबाराय* - धर्मापुत्र #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #👌हृदयस्पर्शी फोटो #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #😊Feeling happy #🤳व्हाट्सअप प्रोफाईल फोटो

*शिवरायांशिवाय रामदासांना कोण विचारतो?* 24 एप्रिल 2026 ला नागपूर मधील एका कार्यक्रमात बागेश्वर नावाच्या भोंदूबाबाने छत्रपती शिवाजी महाराजांबद्दल अत्यंत आक्षेपार्ह विधान केले. तो म्हणाला"शिवाजी महाराज लढाई करून थकले आणि त्यांनी मुकुट काढून रामदासाला म्हंटल की माझ्यावर कृपा करा, दया करा, आता माझ्याने युद्ध होत नाही, तुमच्याच आदेशाने हे राज्य चाललं आहे आता तुम्हीच हे राज्य चालवा. विशेष म्हणजे यावेळी मुख्यमंत्री देवेंद्र फडणवीस आणि मोहन भागवत मंचावर उपस्थित होते पण त्यांनी हे विधान खोडून काढले नाही. त्यामुळे हे विधान नेमकं कुणाच्या मनातून निघाले याबाबत शंका येते. मागे उत्तर प्रदेशचे मुख्यमंत्री योगी आदित्यनाथ यांनी आळंदी येथील एका कार्यक्रमात "छत्रपती शिवाजी महाराज समर्थ रामदास स्वामींमुळेच घडले" असे बिनबुडाचे धादांत खोटे वक्तव्य केले. त्या अगोदरसुद्धा औरंगाबाद येथे पार पडलेल्या समर्थ साहित्य संमेलनाचे उदघाटक राज्यपाल भगतसिंह कोश्यारी यांनी चाणक्यांशिवाय चंद्रगुप्ताला कोण विचारेल? समर्थांशिवाय शिवाजीला कोण विचारेल? असे खोळसाळपनाचे वक्तव्य केले होते. राज्यपालांच्या वक्तव्याचे आश्चर्य यासाठी वाटत नाही कारण राज्यपाल जी टोपी घालतात त्या टोपीखालील मेंदू गहाण असतो हे जगजाहीर आहे. योगीजिसुद्धा त्याच संस्कारी परिवारातून येतात ज्यातून कोशियारी आले होते. आधी आपण थोडे रामदासांबद्दल जाणून घेऊ. रामदास हे १६ व्या शतकातील एक गोसावी होते. त्यांना संत, समर्थ, स्वामी ही विशेषणे आपण लावू शकत नाही कारण ते विषमतावादी होते. संत हे समतावादी असतात. संत हे जाती-धर्म-पंथाच्या पलीकडे गेलेले असतात. त्यांच्या ठायी कोणत्याही प्रकारचा भेदभाव नसतो. पण रामदासांनी लिहून ठेवलंय. *"गुरु तो सकळांसी ब्राम्हण, जरी तो जाला क्रियाहीन* *ब्राम्हण वेद मूर्तिमंत, ब्राम्हण तोचि भगवंत...* *असो ब्राह्मणा सुरवर वंदिती, तेथे मानव बापुडे किती* *जरी ब्राम्हण मूढमती तरी तो जगद्वंद्य...* अर्थात ब्राह्मणांपेक्षा कुणी श्रेष्ठ असूच शकत नाही. ब्राह्मणच भगवंत आहे. ब्राह्मणाला देवसुद्धा वंदन करतात. ब्राम्हण हा मूर्ख जरी असला तरी जगाने त्याला वंदन करावे. आता मला एक असा संत सांगा ज्याने एकाच जातीचे श्रेष्ठत्व सांगितले आणि मान्य केले. जगद्गुरू संत तुकाराम महाराजांनी कधी म्हंटलं की, कुणबीच सर्वात श्रेष्ठ असतात बाकी सगळे कनिष्ठ असतात म्हणून? संत रविदास महाराजांनी कधी म्हंटल की, चर्मकार हेच सर्वश्रेष्ठ असतात बाकी सगळे दुय्यम असतात म्हणून? संत सावता माळी, संत गोरोबा कुंभार यांनी कधी म्हंटले का की, माळी जातीचे लोकच सर्वात श्रेष्ठ? कुंभार समाजाचे लोकच सर्वात उच्चवर्णीय असतात म्हणून? ह्या संतांनी समानता आणली. विश्वबंधुतेला मान्यता दिली. प्रत्येकाकडे फक्त माणूस म्हणून पाहिले म्हणून हे सगळे समतावादी खरे संत ठरतात तर 'जरी ब्राम्हण झाला भ्रष्ट तरी तो तिन्ही लोकी श्रेष्ठ' असे म्हणणारे विषमतावादी रामदास हे संत ठरत नाहीत. त्यामुळे समतावादी असणारे छत्रपती शिवराय अशा विषमतावादी व्यक्तीला गुरू मानणे कदापि शक्य नाही. छत्रपती शिवरायांचा जन्म झाला १९ फेब्रुवारी १६३० ला. शिवाजी महाराजांनी वयाच्या १६ व्या वर्षी म्हणजेच २७ एप्रिल १६४५ रोजी रायरेश्वरावर स्वराज्य स्थापनेची शपथ घेतली. शिवरायांनी अफजल खानाचा वध केला १० नोव्हेम्बर १६५९ मध्ये. शाहिस्तेखानाची बोटे कापली ५ एप्रिल १६६३ ला. पुरंदर चा तह झाला ११ जून १६६५मध्ये. शिवरायांनी औरंगजेबाच्या तावडीतून आग्र्याहून सुटका करून घेतली १८ ऑगस्ट १६६६ ला. त्यानंतर त्यांनी तहात गमावलेले किल्ले पुन्हा स्वराज्यात आणले. आणि राज्याभिषेकाची तयारी सुरु केली. म्हणजे हे सर्व पराक्रम १६६६ च्या अगोदर शिवरायांनी गाजवले होते, माँसाहेब जिजाऊंच्या मार्गदर्शनातच शिवरायांनी स्वराज्याची स्थापना केली होती. जिजाऊंनीच दोन्ही छत्रपती घडवले. आता रामदास व शिवाजी महाराजांच्या भेटीविषयी बघुयात. खुद्द रामदासांच्या केशव गोसावी नावाच्या एका शिष्याने, दिवाकर गोसावी नावाच्या दुसऱ्या एका शिष्याला ४ एप्रिल १६७२ रोजी एक पत्र लिहिले आहे, त्याचा मजकूर असा की, "आपण पत्र पाठविले ते पावले. मजकूर समजला. राजेश्री शिवाजी राजे भोसले हे समर्थांचे भेटीस येणार म्हणोन लिहिले, ते समजले... राजे यांची पहिलीच भेट आहे.." म्हणजे ४ एप्रिल १६७२ च्या अगोदर रामदासांची व शिवरायांची भेट झाली नव्हती. हा पुरावा रामदास संप्रदायातील अस्सल कागदपत्रात आहे. खुद्द रामदासांच्या शिष्यानेंच तो दिला आहे. आता शिवाजी महाराजांचे गुरु म्हणविल्यानंतर बालपणापासून त्यांच्यावर संस्कार करणे, त्यांना विविध युद्धकलांचे प्रशिक्षण देणे, त्यांना राजकारणाचे धडे देणे त्यासाठी वारंवार भेटी घेणे हे सर्व अपेक्षित आहे. परंतु १६७२ साली पहिली भेट होणार म्हणून पुरावा आहे. भेट झाली म्हणून पुरावा नाही. १६७२ पर्यंत छत्रपती शिवरायांनी पूर्णपणे स्वराज्याची स्थापना केली होती. आणि १६७४ साली शिवरायांचा राज्याभिषेक झाला. या राज्याभिषेकाला रामदासांना शिवरायांनी बोलाविले नाही. रामदास सुद्धा स्वतः हजर राहिले नाही. हा राज्याभिषेक करण्यासाठी कुणीही ब्राम्हण तयार नसतांना रामदासांनी का राज्याभिषेकाला ब्राम्हण पुरविले नाही? का स्वतःहून हजर राहून स्वतः राज्याभिषेक केला नाही? का राज्याभिषेकासाठी संपूर्ण महाराष्ट्रातून एकही ब्राम्हण भेटला नाही? का हजारो किलोमीटर दुरून गागाभट्टाला पाचारण करावे लागले? मिर्झा राजा जयसिंग, दिलेरखान म्हणजेच पर्यायाने औरंगजेब जिंकावा आणि शिवाजी महाराजांचा पराभव व्हावा यासाठी ४०० ब्राह्मण कोटीचंडी यज्ञाच्या अनुष्ठानास बसले. त्यासाठी दिलेरखानाकडून मोठी रक्कम त्यांनी घेतली. मग ह्या ४०० ब्राम्हणांना रामदासांनी का अडविले नाही? का सांगितले नाही की, शिवरायांच्या स्वराज्य निर्मितीत अडथडा निर्माण करू नका? छत्रपती शिवरायांच्या काळातील इतिहासाच्या अभ्यासाची विश्वसनीय व महत्वपूर्ण साधने-ग्रंथ म्हणजे परमानंदाचे शिवभारत, जेधे शकावली व राधामाधवविलासचंपू हे आहेत.आणि सर्वात विश्वसनीय बखर म्हणजे सभासदाची बखर ही आहे. हे सर्व ग्रंथ याकरिता विश्वसनीय समजले जातात कारण हे शिवाजी महाराजांच्या काळात लिहिले गेले आहेत. पण यापैकी एकही ग्रंथात रामदासांच्या नावाचा साधा उल्लेख देखील नाही. त्याचप्रमाणे रामदासकाळात किंवा त्यानंतर लगेच लिहिले गेलेले रामदासी संप्रदायाचे ग्रंथ जसे दिनकर स्वामीचा 'स्वानुभाव दिनकर', मेरुस्वामींचा 'रामसोहळा' यांमध्ये छत्रपती शिवरायांचा उल्लेख देखील नाही. यावरून हे सिद्ध होते की हा गुरु शिष्य संबंध खोटा आहे. मग हे संबंध जोडले कधी गेले? तर छत्रपती शिवरायांच्या मृत्यूनंतर १०० ते १२५ वर्षानंतर म्हणजेच पेशवे काळात लिहिलेल्या रामदासी बखर व त्याच काळात लिहिल्या गेलेल्या इतर मराठी बखरींमधून हा काल्पनिक संबंध जोडला गेला आहे. शिवरायांच्या काळात लिहिल्या गेलेल्या बखरी खऱ्या की त्यांच्या मृत्यूनंतर १२५ वर्षांनी लिहिल्या गेलेल्या खऱ्या? सभासदाची बखर ही १६ मार्च १६९४ ते १३ मार्च १६९७ दरम्यान राजाराम महाराजांच्याच काळात लिहून पूर्ण झालेली आहे. कृष्णाजी अनंत सभासदाने ही बखर राजाराम महाराजांच्या आज्ञेनुसार लिहिली आहे. रामदास आणि शिवरायांचे संबंध असते तर ते राजाराम महाराजांना नक्कीच माहिती असते आणि त्या संबंधांचा उल्लेख सभासद बखरीत आला असता. पण तसे झाले नाही. रामदासांनी ३ एप्रिल १६७२ ला छत्रपती शिवाजी महाराजांना एक पत्र लिहिले. त्यात शिवरायांच्या कार्याची स्तुती केली आहे. या पत्रात रामदास लिहितात. *या भूमंडळाचे ठायी, धर्मरक्षी ऐसा नाही* *महाराष्ट्र धर्म राहिला काही, तुम्हाकारणे* म्हणजे महाराष्ट्र धर्म या पृथ्वीवर फक्त तुमच्यामुळे राहिला आहे हे रामदास स्वतः कबूल करतात. शिवरायांचे सामर्थ्य कबूल करतात. यातच ते पुढे लिहितात, *तुमचे देशी वास्तव्य केले, परंतु वर्तमान नाही घेतले* *ऋणानुबंधे विस्मरण झाले, काय नेणू* म्हणजे तुमच्या राज्याच्या क्षेत्रात वास्तव्य केले परंतु तुम्ही आमची विचारपूस देखील केली नाही अशी तक्रार ते करतात. यावरून रामदासांची शिवरायांच्या लेखी काय किंमत होती हे सिद्ध होते. याच पत्रात ते शेवटी लिहितात. *उदंड राजकारण तटले, तेणे चित्त विभागले* *प्रसंग नसता लिहिले, क्षमा केली पाहिजे..* म्हणजेच खूप कामे बाकी असल्याने व द्विधा मनस्थितीत असून प्रसंग नसतांना हे पत्र लिहिल्याबद्दल रामदास छत्रपती शिवरायांची माफी मागतात. क्षमायाचना करतात. कोणता गुरु आपल्या शिष्याला पत्र लिहिल्याबद्दल क्षमा मागतो? यावरून रामदासांना छत्रपती शिवरायांचा किती आदरयुक्त दरारा होता हे लक्षात येते. छत्रपती शिवरायांनी कधीही आपल्या बोलण्यातून किंवा पत्रातून रामदास माझे गुरु आहेत आणि मी त्यांचा शिष्य असा उल्लेख केला नाही. रामदासांनी संपूर्ण आयुष्यात आपल्या वाङ्मयातून कधीच शिवाजी महाराज माझे शिष्य आहेत आणि मी त्यांचा गुरु आहे असा उल्लेख केला नाही. खुद्द शिवरायांना व रामदासांना हा संबंध माहीत नाही मग यांचे संबंध जबरदस्तीने जोडणारे कोण? दासबोधात रामदास म्हणतात, *सांडूनियां श्रीपती, जो करी नरस्तुती* *कां दृष्टी पडिल्यांची वर्णी कीर्ती, तो एक पढतमूर्ख* म्हणजे ईश्वराला सोडून एखाद्या माणसाची स्तुती करणारा हा मोठा मूर्ख असतो. मग रामदासांनी शिवरायांची इतकी स्तुती करणे याचा अर्थ काय समजावा? रामदास शिवरायांना ईश्वरापेक्षाही श्रेष्ठ मानत होते हेच यावरून स्पष्ट होते. रामदासांचे अभ्यासक श्री.भाटे म्हणतात की, "समर्थांचे दैवत शिवराय हे होते." श्री.सदाशिव खंडो आळतेकर समर्थचरित्रात म्हणतात, "आयुष्याच्या अखेर समर्थ राजकारणावर उपदेश करू लागले, हे शिवाजीराजांच्या त्यांच्यावरील प्रभावाचेच द्योतक मानावं लागेल." विजापूर पातशाहीचे दोन मोठे अम्मलदार मुरार जगदेव व बाजी घोरपडे हे छत्रपती शिवरायांचे शत्रू. या शिवरायांच्या शत्रूंनीच रामदासांच्या नव्या देवस्थानांला काही स्वतः च्या जमिनी व काही जमिनी विजापूर च्या दरबारामार्फत इनाम दिल्या आहेत. रामदास जर शिवरायांचे गुरु असते तर शिवरायांच्या शत्रूंनी आणि आदिलशाहीने रामदासांना जमिनी दिल्या असत्या? रामदासांनी त्या घेतल्या असत्या? रामदास शिवरायांच्या शत्रूकडे आश्रीत म्हणून राहिले असते? त्यांना मदत मागितली असती का? रामदासांनी रामाचे पहिले मंदिर आदिलशाहीत बांधले असते की शिवशाहीत? हासुद्धा विचार आपण करायला पाहिजे. मुधोळचे बाजी घोरपडे हे आदिलशाहाचे आश्रित आणि रामदास हे बाजी घोरपडे चे आश्रित. बाजी घोरपडेला शिवरायांनी कापून काढल्यानंतर मुधोळची जहागीर स्वराज्यात सामील झाली. त्यानंतर आता आपली जमीन-देवस्थान स्वराज्यात आले म्हणून रामदासाने शिवाजी महाराजांशी संपर्क साधण्याचा प्रयत्न केला. रामदास जर मुघलांविरोधात लढण्याकरिता आणि स्वराज्य स्थापनेकरिता प्रेरणा देऊ शकतात तर ज्या बाजी घोरपडे चे ते आश्रित होते त्या बाजी घोरपडे ला त्यांनी स्वराज्य स्थापनेची प्रेरणा का दिली नाही? किंवा स्वतः स्वराज्य स्थापना का केली नाही? रामदास हे रामाचे भक्त तर छत्रपती शिवराय हे हर हर महादेव म्हणणारे. रामदासांचे गंध उभे तर शिवरायांचे आडवे. शिवरायांचं राजमुद्रा असलेलं पहिलं पत्र १६४६ च आहे तर रामदासी पंथाची स्थापना १६४९ ची आहे. परस्त्री मातेसमान मानणारे छत्रपती शिवराय कुठे आणि मोठे इतिहास संशोधक प्रा.न.र.फाटकांच्या म्हणण्याप्रमाणे आपल्याच शिष्यीणींबरोबर अनैतिक संबंध ठेवणारे रामदास कुठे? 'जरी ब्राम्हण झाला भ्रष्ट तरी तो तिन्ही लोकी श्रेष्ठ' असे म्हणणारे आणि मानणारे रामदास कुठे? आणि अफजलखानाचा वकील कृष्णा भास्कर कुलकर्णीला ब्राम्हण आहे म्हणून मुलाहिजा न ठेवता त्याची गर्दन उडवणारे शिवराय कुठे? एकाच जातीचे श्रेष्ठत्व सांगणारे विषमतावादी रामदास कुठे तर अठरा पगड जातींना सोबत घेऊन स्वराज्य निर्माण करणारे समतावादी शिवराय कुठे? काहीच संबंध नाही. छत्रपतींचा असा जाहीर अपमान होत असतांना स्वयंघोषित शिवप्रेमी आपल्या पक्षाच्या आणि नेत्यांच्या दबावाखाली मूग गिळून गप्प बसतात हे अत्यंत संतापजनक आहे. अजून कितीवेळा छत्रपतींपेक्षा आपल्या नेत्यांना मोठे सिद्ध करणार आहात? एकतर वेळोवेळी शिवरायांचे नाव घेणे तरी बंद करा. आजपर्यंत रामदासांना खोट्या प्रचारामुळे का होईना पण छत्रपती शिवरायांमुळे समाजात ओळख मिळाली. महत्वाचे म्हणजे छत्रपती शिवरायांचा पराक्रम सांगतांना, मोठेपण सांगतांना कुठेही कधीच रामदासांचे नाव घ्यावे लागत नाही. परंतु रामदासांचा मोठेपणा सांगण्यासाठी प्रत्येकवेळी छत्रपती शिवाजी महाराजांचेच नाव घ्यावे लागते. शिवरायांच्या नावाचाच आधार घ्यावा लागतो. शेवटी शिवरायांशिवाय रामदासांना कोण विचारतो? #👌हृदयस्पर्शी फोटो #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰 #🏛️राजकारण #👌प्रेरणादायी स्टेट्स

भाजप प्रवेशानंतर राघव चड्ढा यांचे मोठे नुकसान... 🚨 ​अवघ्या २४ तासांत गमावले ११ लाखांहून अधिक फॉलोअर्स; नेटकऱ्यांचा संताप अनावर! ​राजकारणात वेळ आणि भूमिका याला खूप महत्त्व असतं, पण कधीकधी हीच भूमिका अंगाशी येऊ शकते. आम आदमी पार्टीचे खंदे समर्थक आणि खासदार राघव चड्ढा यांनी भाजपमध्ये प्रवेश करताच सोशल मीडियावर त्यांना मोठ्या रोषाला सामोरे जावे लागत आहे. सोशल मीडियावरील आकडेवारीनुसार, राघव चड्ढा यांनी भाजपमध्ये प्रवेश केल्याच्या २४ तासांच्या आत त्यांचे जवळपास १.१ मिलियन (११ लाख) फॉलोअर्स कमी झाले आहेत. त्यांच्या अधिकृत इंस्टाग्राम हँडलवरून ही मोठी घट दिसून येत आहे. कालपर्यंत ज्यांच्यावर कौतुकाचा वर्षाव होत होता, आज त्यांनाच नेटकरी ट्रॉल करत आहेत. राघव चड्ढा यांच्या या निर्णयामुळे त्यांचे समर्थक प्रचंड नाराज झाले आहेत. ज्या सिद्धांतांसाठी तुम्ही लढत होता, ते एका रात्रीत कसे बदलले? असा प्रश्न विचारत लोक त्यांना सोशल मीडियावर सडेतोड उत्तरे देत आहेत. अनेकांनी त्यांना संधीसाधू म्हणत आपली नाराजी व्यक्त केली आहे. भाजपसाठी हा प्रवेश फायद्याचा ठरू शकतो, पण राघव चड्ढा यांच्या वैयक्तिक लोकप्रियता मात्र यामुळे मोठा धक्का बसल्याचे दिसत आहे. डिजिटल युगात फॉलोअर्सची संख्या कमी होणे हे लोकांच्या नाराजीचे थेट निदर्शक मानले जाते. #👌हृदयस्पर्शी फोटो #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #🏛️राजकारण #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰 #🔺भाजपा

छत्रपती शिवाजी महाराज हे महाराष्ट्राचे सर्वात लाडकं व देवतुल्य व्यक्तिमत्व समजून घ्यायला तितकंच अवघड आहे याच एक कारण हे ते ज्या काळात जन्माला आले व त्यांनी जे काही अफाट करून ठेवलं ते इतकं अशक्य वाटणार आहे म्हणून ते आपल्याला चमत्कारापेक्षा कमी नाहीत. सगळीकडे अंधारून आलं आहे व एक तेजस्वी तारा कुठूनतरी अचानक येऊन अनेक शतक पुरेल एवढा प्रकाश करून जातो हे सामान्य माणसाला पचनी पडणे कठीणच आहे. वर्षानुवर्षे गुलामगिरीची सवय झालेल्या जनतेला महाराज देव वाटतात यात नवल नाही. आपल्याकडे इतिहास ज्या पद्धतीने लिहिला व सांगितलं जातो. त्यामुळे देखील अनेक चुकीचे समज तयार होतात व त्यामुळे शिवाजी महाराजांच्या चरित्रातून जे शिकायला हवं होत तस झालं नाही. महाराजांचं आयुष्य हे व्यवस्थापन कौशल्याचा सगळ्यात यशस्वी नमुना आहे पण दुर्दैवाने आपल्यापैकी बहुतेक त्यांना जाती-धर्म च्या चौकटी लावतो म्हणून शिवाजी महाराजांचं कार्य म्हणावे तसे आंतरराष्ट्रीय स्तरावर गेलं नाही जे अपेक्षित आहे. एक माणूस राजा, नेता, पिता, पुत्र व सहकारी म्हणून आदर्श आहे याच कौतुक व्हायला हवं परंतु दुर्दैवाने महाराजांनी करून ठेवलेले विक्रम अजूनही कोणी मोडलेले नाही. उलट परिस्थिती इतकी वाईट होत आहे की राजे आज असते तर तर त्यांना काय वाटलं असत ? शिस्तीचा अभाव, गलथानपणा, गुणवत्ता च्या ऐवजी जुगाड करत काम ढकलणे मात्र शिवाजी महाराज कि जय म्हणत घोषणा देत काथनी व करणी चा फरक दाखवत महाराष्ट धर्म बदनाम करणे एवढंच सध्या दृष्टीस पडत. व्यवहारीपणा व विवेकाने काम करत जे राज्य महाराजांनी उभं केलं ते खरंच होत कि निव्वळ कथा होती इतक्या पातळीवर सध्या आपण आलो आहोत. एकदा देवपण बहाल केलं की त्याच्या सारखं वागायचं नाही हे पक्के होते जे महाराजांच्या बाबतीत झालं. "कोण होता शिवाजी" हे गोविंद पानसरे यांचं पुस्तक प्रत्येक मराठी माणसाने नक्की वाचाव व त्यावर आत्मचिंतन कराव. 🙏🙏 #मराठी #महाराष्ट्र #शिवाजी #shivaji #जागतिक_पुस्तक_दिन #worldbookday #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #🏛️राजकारण #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰 #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #👌हृदयस्पर्शी फोटो

#😮बागेश्वर बाबांचे नागपुरात वादग्रस्त विधान➡️ #👌प्रेरणादायी स्टेट्स #🏛️राजकारण #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰 #लग्न_मंडपातून_पळ_ काढणारे_. _रामदास_आणि_पेशवाई बागेश्वर धामचा ते मनुवादी धिरेंद्र शास्त्रीने #छत्रपती_शिवरायांचा_आणि__रामदासाचा संबंध जोडत केलेल्या वक्तव्याचा समाचार घेण्यासाठी म्हणून मी लिहलेली पोस्ट. ✍️✍️✍️ 🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩🚩 रितसर लग्नाला होकार देऊन मुलगी पसंद केल्यानंतर ऐनवेळी #अंगाला_हळद_लागलेल्या_नवरी_मुलगीला_वारयावर सोडून लग्न मंडपातून पळ कढणारया रामदासांनी नंतरच्या काळात विधवा तरुणीशी व्याभिचार करण्याची चटक लागली. वेण्णा आणि आक्का यांच्याशी रामदासाचे अनैतिक संबंध होते.रामदास हा रंगेल आणि व्याभिचारी होते. ज्या काळात छत्रपती शिवाजी महाराजांनी स्वराज्यात #बलात्कारी_व_व्यभिचारी_नराधमांचे_हातपाय_कलम करण्याच्या सजेची फक्त तरतुदच नव्हे तर अंबलबजावणी देखिल केली होती आशा काळात व्याभिचारी रामदासाची छत्रपती शिवाजी महाराजांनी भेट घेतली किंवा रामदासाकडून उपदेश घेतला अशी कल्पना करणेसुद्धा अक्षम्य गुन्हा आहे. असे स्त्रीलंपट व व्याभिचारी रामदास समोर जरी आला असता तर छत्रपती शिवरायांनी त्या पळपुट्या रामदासाचे काय हाल केले असते हे एकदा विचार करून बघा आणि म्हणूनच व्याभिचारी रामदासाने घाबरून उभ्या आयुष्यात छत्रपती शिवाजी महाराजांची कधीच भेट घेतली नाही. जय जिजाऊ! जय शिवराय! जय शंभूराजे! संदर्भ- इतिहासाचार्य प्रा. मा.म. देशमुख लिखित रामदास आणि पेशवाई #मनुवादी_मी_धिरेंद्र_शास्त्री

ट्रम्प ने भारताला नरक समान असे म्हटले म्हणून भारताने ट्रम्प ला प्रतिउत्तर दिले नाही पण #इराण ने महाराष्ट्राच्या संपन्नतेचा विडियो पोस्ट करत भारत हा संपन्न देश आहे हे दाखवून दिले आहे..!! धन्यवाद इराण...😍🙏🏽 ट्रम्प साठी होम हवन करणारे गांडु सनातनी अंधभक्त भारताला ट्रम्प ने नरक म्हणावे म्हणूनच होम हवन करत होते का असा प्रश्न पडला आहे... इराण भारताची बाजू मांतडोय शेठ जी तिकडे झाडमोडी खात आहेत.. #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #🔴आजचे ताजे अपडेट्स📰 #🏛️राजकारण #🔎लेटेस्ट आंतरराष्ट्रीय अपडेट्स✌ #👌प्रेरणादायी स्टेट्स

#😜भन्नाट जोक्स🤣 #🤣मीम्स लव्हर😍 #🤪राजकीय टोलेबाजी😜 #🏛️महाराष्ट्राचे राजकारण😎 #🏛️राजकारण

#📲व्हायरल व्हिडिओ #🏛️महाराष्ट्राचे राजकारण😎 #⚡️लेटेस्ट व्हिडीओ #1️⃣महाराष्ट्र अपडेट्स #🏛️राजकारण