परकीय राजवटी मध्ये दबलेला स्थानिक संस्कृती आणि कलेचा श्वास शिवकाळात मोकळा झाला. बालपणीच कवी, ग्रंथलेखक, शास्त्रज्ञ यांचा सहवास होता. यामुळे श्रेष्ठ-विद्वानांची पात्रता ते स्वतःपारखत असत. याच काळात स्वराज्य सुरक्षित असल्याने अनेक वेदपंडित, कलाश्रेष्ठ, संतमंडळी लोक स्वराज्याच्या दिशेने येऊ लागले. विशेषतः अनेक धार्मिकविचारांपेक्षा फाजील आचारविचारांना नष्ट करण्याचे प्रयत्न झाले. याच वेळी अनेक पंथातील तत्वज्ञान मराठीत भाषांतर होऊन सामान्य माणसाला ते समजू लागले. यामुळे गावा-गावात संघटन झाले. गावो-गावीच्या जत्रा, वारी, सर्व प्रकरची धार्मिक देवळं, दैवत यांना सुरक्षा मिळाल्याने समाज पुन्हा स्थिर झाला.... तात्पर्य असे कि राज्य म्हणजे फक्त लष्करी ताकदीने परिपूर्ण नसून त्यात संपूर्ण मानवी मूल्यांचा उच्चांक असणे होय. अश्या परिपूर्ण राज्याचा राजा जाणता सम्राट छत्रपती शिवराय होय..... गडवाट शिवजयंती संस्कारदर्शक 🚩 १९ फेब्रुवारी गडवाट प्रवास सह्याद्रीचा इतिहासकर्ते मरहाट्टे छत्रपती शिवाजी महाराज #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त