✍️ आपल्या प्रतिमेच्या सहाय्याने छत्रपती शिवाजी महाराजांनी युध्दाचे एवढे नवे नवे प्रकार शोधून काढले की, त्यामुळे त्यांचा प्रताप हा सतत अनेक दंतकथांचा विषय ठरला. महाराज जमिनीवरुन १०-१४ हात उंच उडी मारतात, एका दमात ४०-४० कोस पायी चालतात, त्यांना पंख आहत, ते जमिनीत घुसतात व अस्मानात गायब होतात, त्यांना सैतान प्रसन्‍न आहे अशा एक ना अनेक कथा त्यांच्या हयातीतच पसरल्या होत्या. कॉस्मा द गार्दाने या संदर्भात केलेले वर्णन तत्कालीन परिस्थितीचे परिचायक समजायला हरकत नाही तो लिहितो "The question is still unsolved whether be substituted others for himself or whether he was magician of the devil acted in his place. such has has been said about it in India and there is much divergence of opinion as usual" (Sen.S.N. Foreign Biographies of Shivaji) (महाराज एकाच वेळी अनेक ठिकाणी स्वाऱ्या करीत व त्या प्रत्येक स्वारीत ते स्वत: असल्याच्या वार्ता कानी पडत. त्यामूळे गार्दने म्हटले आहे की, महाराज आपल्या ऐवजी दुस-या कोणास स्वाऱ्यांवर पाठवीत की ते जादूगार होते. अथवा काही भूतपिशाच्च त्यांच्या ऐवजी स्वारीवर जाई हे गूढ अजून उकलेले नाही. हिंदुस्थानात सर्वत्र याच विषयाची चर्चा असून विभिन्‍न मतांचा गोंधळ उडालेला आहे.) काबूल कंदाहार पर्यत समशेर गाजवणारे अनेक वीर सेनापती मोगल साम्राज्यात होते. त्यांचा एक सुभा एक लक्ष सैनिकांचा होता. युध्द्व सामुग्री तोफखाना व खजिना प्रचंड होता. पण तरीही कुणीच महाराजांशी युध्द करण्यास तयार होत नसे. एवढा धाक महाराजांच्या नावाचा त्या साम्राज्यात पसरलेला होता. भूषण कवीने नेमकी हीच वस्तुस्थिती मांडतांना म्हटले आहे की, भूषण असान रुम बलख बुखरे जै है पिन सिलहट तरी जलधि जहाज पै सब उमरावनकी हठ कुरताई देखो, कहै हजरत महाबली सिवराज पै✍🏼 (मोगली सरदार बादशहाला म्हणाले की, म्हणाल तर आसाम सयामच काय पण हिंदूस्थान बाहेर असलेले रुम, बलख, बुखारापावेतो जाऊ, जहाजात बसून समुद्र उल्लंघन करुन चीन, सिल्हट सारख्या देशांमध्ये जाऊ, भीक मागून खाऊ, मनसबीशिवाय राहू पण त्या महाप्रतापी शिवाजी महाराजांवर मात्र चाल करुन जायला सांगू नका.) - प्रा.प्रकाश पाटील, शिवाजी महाराजांनी त्यांच्या मोहिमांमध्ये वापरलेल्या युद्धनिती आणि डावपेच यांचा चिकित्सक अभ्यास #🙏शिवदिनविशेष📜 #📜इतिहास शिवरायांचा #😇आमचे प्रेरणास्थान: छत्रपती🙏 #🚩शिवरायांचे भक्त #🚩मी शिवबा भक्त