जय हरी माऊली हो 🙏🏻,
" सत नमो आदेश गुरुजी को आदेश "
आजचा लेख हा अत्यंत महत्त्वाचा आहे विषय आहे गुरु का करावा कशासाठी करावा सद्गुरू गुरू यातील फरक ? हा विषय घेण्याचे कारण म्हणजे हल्ली गुरु शिष्य या तील संबंध कसे आहे शिष्य ही माकडा सारखा या झाडावरून त्या झाडावर उड्या मारत आहे त्यासाठी हा लेख लिहीत आहे यात मला कोणाचा ही अपमान करायचा हेतू नाही.
गुरु का करावा ? कशासाठी करावा ? सद्गुरू गुरू यातील फरक ?
हिंदू धर्मात " गुरू " या शब्दाला अत्यंत पवित्र व उच्च स्थान आहे. अज्ञान्यापासून ज्ञानापर्यंत घेऊन जाणारा मार्ग म्हणजे गुरू, अंधारातून प्रकाशाकडे घेऊन जाणारा वाटाड्या म्हणजेच गुरू, असत्यापासून सत्यापर्यंत घेऊन जाणारा मार्ग म्हणजे गुरू, आपल्यातील अहंकार, लोभ, मोह, मत्सर, जो घालतो ते म्हणजे गुरू.
गुरुर्ब्रह्मा गुरुर्विष्णुः गुरुर्देवो महेश्वरः
गुरु: साक्षात् परं ब्रह्म तस्मै श्रीगुरवे नमः
म्हणजेच गुरू हा ब्रम्हा, विष्णू, महेश यांचे साक्षात प्रतिनिधी आहे. त्यांचे एक रूप म्हणजे गुरू आहे.
ध्यानं मूलं गुरु मूर्ति,पूजा मूलं गुरु पदम्,
मंत्र मूलं गुरु वाक्यं, मोक्ष मूलं गुरु कृपा..!
ध्यानाचा आधार गुरुचे रूप आहे, पूजेचा आधार गुरुचे चरण आहेत, मंत्रांचा आधार गुरुचे वचन आहे, आणि मोक्षाचा आधार गुरुकृपा आहे.
१) गुरु का करावा ?
मनुष्य जन्माला आल्यानंतर त्याला दोन गोष्टी निश्चित मिळतात. त्या म्हणजे अज्ञान आणि अहंकार. आपण जन्मतः सर्व काही जाणणारे नसतो. योग्य-अयोग्य, सत्य-असत्य, धर्म-अधर्म याची ओळख आपल्याला स्वतःहून होत नाही. इथेच गुरुची गरज निर्माण होते.
👉 गुरु करावा कारण :-
तो आपल्याला अज्ञानातून ज्ञानाकडे नेतो.
तो जीवनात दिशा देतो, मार्ग दाखवतो.
तो आपल्या चुकीच्या सवयी, विकार, भ्रम ओळखून देतो.
तो आपल्याला स्वतःकडे पाहायला शिकवतो.
गुरु नसताना माणूस अनेकदा स्वतःच्या बुद्धीवर गर्व करून चुकीच्या मार्गावर जातो.
२) गुरु कशासाठी करावा ?
फक्त पूजेसाठी, फोटो लावण्यासाठी किंवा लोकांना सांगण्यासाठी गुरु करावा असे नाही. गुरु करण्यामागे उद्देश स्पष्ट असला पाहिजे.
गुरु करावा :- आध्यात्मिक उन्नतीसाठी, मन शुद्ध करण्यासाठी, कर्मबंधन कमी करण्यासाठी, जीवनातील अडचणी समजून घेण्यासाठी( दुःख का येते ? संघर्ष का वाढतो ? ), स्वतःची ओळख होण्यासाठी “मी कोण आहे?” या प्रश्नाचे उत्तर शोधण्यासाठी, मोक्ष किंवा आत्मज्ञानाच्या मार्गासाठी, जन्म-मरणाच्या चक्रातून मुक्त होण्यासाठी.
👉 जो गुरु तुम्हाला स्वतःवर अवलंबून ठेवतो, भीती दाखवतो, अंधश्रद्धा वाढवतो - तो खरा गुरु नसतो.
३) गुरु म्हणजे कोण ?
गुरु म्हणजे - जो शास्त्र, मंत्र, साधना, उपासना शिकवतो,जो धर्ममार्ग सांगतो, जो तुमच्या जीवनात शिस्त आणतो, गुरु तुम्हाला साधनेचा मार्ग दाखवतो.
पण प्रत्येक गुरु तुम्हाला अंतिम सत्यापर्यंत नेईलच असे नाही.
४) सद्गुरू म्हणजे कोण ?
सद्गुरू हा गुरुंपेक्षा एक पाऊल पुढचा असतो.
👉 सद्गुरू म्हणजे - ज्याने स्वतः सत्य अनुभवलं आहे, जो फक्त उपदेश न करता अनुभव देतो, जो शिष्याला स्वतःवर अवलंबून न ठेवता स्वावलंबी करतो, जो “मी” कमी करून “तू” जागृत करतो. सद्गुरू तुम्हाला देव शोधायला सांगत नाही. मंदिर मूर्तीपेक्षा अंतर्मनात डोकावायला शिकवतो, कर्मकांडापेक्षा चैतन्यावर भर देतो.
५) गुरु आणि सद्गुरू यातील फरक ?
गुरु, सद्गुरू मार्ग दाखवतो, मार्गावर चालवतो, ज्ञान देतो, अनुभव देतो, शास्त्र शिकवतो, आत्मज्ञान देतो, बाहेर लक्ष देतो, आत वळायला शिकवतो, शिष्य बांधतो, शिष्य मुक्त करतो.
६) खरा गुरु/सद्गुरू ओळखायचा कसा ?
खरा गुरु किंवा सद्गुरू - तुमच्यात भीती निर्माण करत नाही, चमत्कारांचे आमिष दाखवत नाही, पैशावर, प्रसिद्धीवर भर देत नाही, तुमच्यात शांतता, स्थैर्य, विवेक वाढवतो. जर गुरु भेटल्यानंतर अहंकार वाढत असेल, इतरांबद्दल तिरस्कार वाढत असेल, बुद्धी बंद होत असेल, तर थांबा… तो मार्ग तपासण्याची वेळ आली आहे.
७) गुरु स्वार्थासाठी करू नये ? मग कशासाठी करावा ?
आजच्या काळात एक गंभीर वास्तव दिसते अनेक लोक गुरु करतात, पण श्रद्धेसाठी नाही तर स्वार्थासाठी.
कोणी म्हणतो.
“मला पैसा मिळावा म्हणून गुरु केला”
“नोकरी, व्यवसाय, कोर्ट केस, शत्रूवर विजय यासाठी गुरु केला”
“माझे काम झाले की गुरु विसरायचा”
👉 हा गुरु करण्याचा उद्देश नाही, तर देव-गुरुला साधक बनवण्याची वृत्ती आहे.
गुरु स्वार्थासाठी का करू नये ?
गुरु म्हणजे व्यवहार नाही,“मी गुरु केला, मला फायदा झाला पाहिजे.”हा हिशोब दुकानदारी आहे, साधना नाही. स्वार्थातून केलेली साधना टिकत नाही. फायदा मिळाला नाही तर श्रद्धा तुटते, फायदा मिळाला तर अहंकार वाढतो, दोन्ही परिस्थितीत आत्मोन्नती होत नाही. स्वार्थ गुरु-शिष्य नातं अपवित्र करतो. गुरु पूजनीय असतो, वापरण्याची वस्तू नसतो.
मग गुरु कशासाठी करावा ?
👉 गुरु करावा :- स्वतःला सुधारण्यासाठी, मन शुद्ध करण्यासाठी, लोभ, अहंकार, राग कमी करण्यासाठी, धैर्य, विवेक आणि संयम वाढवण्यासाठी.
गुरु करणे म्हणजे माझ्या इच्छांची पूर्तता कर नसून, माझ्या अज्ञानाचा नाश कर हे असले पाहिजे.
८) खरी गुरुकृपा कशी प्रकट होते ?
खरी गुरुकृपा म्हणजे पैसा अचानक मिळणे नव्हे, संकट लगेच टळणे नव्हे, खरी गुरुकृपा म्हणजे संकट सहन करण्याची ताकद मिळणे, चुकीच्या मार्गापासून दूर जाणे, चुकीच्या लोकांपासून आपोआप अंतर निर्माण होणे, बुद्धी स्थिर होणे, मन शांत होणे.
👉 जेव्हा शिष्य स्वार्थ सोडतो, तेव्हाच गुरुकृपा खऱ्या अर्थाने कार्यरत होते.
आताच्या काळासाठी संदेश
जो गुरु हे कर, ते कर, पैसे दे, लगेच फायदा होईल असे सांगतो, भीती, लोभ, आमिष दाखवतो. तो गुरु नव्हे, तो व्यवसायिक आहे. आणि जो शिष्य फक्त कामासाठी गुरु करतो, उपयोग संपला की गुरु विसरतो, तो शिष्य नसून ग्राहक आहे.
" नाथजी गुरुजी भली करे "
"नमः शिवाय नमो चंडिकाय"
"दत्तगुरु नमो नवनाथाय"
"श्री स्वामी समर्थ जय शंकर"
अलख निरंजन 🔱🚩
आदेश 📿🙏🏻
#नाथलीला #AVP13
आपला नाथसेवेकरी
श्री. अमित विकास पाटील
#🌻आध्यात्म 🙏 #🙏श्री गुरुदेव दत्त💐 #नाथपरंपरा #🕉ओम नमः शिवाय #✍मराठी साहित्य